محیط دسکتاپ در لینوکس نقش مهمی در ظاهر سیستم‌عامل، سرعت اجرای برنامه‌ها و نحوه کار با پنجره‌ها و تنظیمات دارد. برخلاف ویندوز که تجربه دسکتاپ آن ساختار نسبتاً یکپارچه‌ای دارد، در لینوکس می‌توانید محیطی انتخاب کنید که از نظر ظاهر و امکانات شبیه ویندوز یا macOS باشد یا طراحی متفاوتی داشته باشد.
انتخاب بهترین محیط دسکتاپ لینوکس به سخت‌افزار و نیاز شما بستگی دارد. اگر کامپیوتر قدیمی با رم محدود دارید، محیط‌های سبک مانند LXQt و Xfce انتخاب‌های مناسبی هستند. اگر ظاهر آشنا و امکانات کاربردی می‌خواهید، Cinnamon گزینه جذابی است و اگر شخصی‌سازی گسترده برایتان اهمیت دارد، KDE Plasma امکانات بیشتری ارائه می‌دهد.
بهترین محیط دسکتاپ لینوکس کدام است؟ مقایسه ۹ دسکتاپ محبوب
در این مقایسه، ۹ محیط دسکتاپ لینوکس را از نظر امکانات، مصرف منابع سخت‌افزاری، قابلیت شخصی‌سازی و سهولت استفاده بررسی می‌کنیم. رتبه‌بندی زیر یک دسته‌بندی کاربردی برای انتخاب است؛ لزوماً به این معنی نیست که یک محیط برای همه کاربران بهتر از بقیه باشد.
۱. KDE Plasma؛ بهترین محیط دسکتاپ لینوکس برای شخصی‌سازی
KDE Plasma یکی از کامل‌ترین محیط‌های دسکتاپ لینوکس است. در این محیط می‌توانید تقریباً تمام بخش‌های رابط کاربری، از پنل‌ها و منوها گرفته تا تم‌ها، میانبرها و رفتار پنجره‌ها را تغییر دهید. ویجت‌های متنوع و قابلیت چیدمان پنجره‌ها نیز به افزایش بهره‌وری کمک می‌کنند.
یکی از امکانات کاربردی آن KDE Activities است که اجازه می‌دهد محیط‌های کاری متفاوتی برای فعالیت‌های مختلف ایجاد کنید. به عنوان مثال، می‌توانید فضای کاری جداگانه‌ای برای برنامه‌نویسی و فضای دیگری برای کارهای روزمره داشته باشید.
البته تعداد زیاد تنظیمات ممکن است در ابتدا گیج‌کننده باشد. اگر به کنترل دقیق رابط کاربری و امکانات پیشرفته نیاز دارید، KDE Plasma انتخاب بسیار مناسبی است.
توزیع‌های پیشنهادی: Kubuntu، فدورا KDE Plasma و openSUSE و Garuda Linux.
۲. Cinnamon؛ بهترین محیط لینوکس برای کاربران ویندوز
Cinnamon محیط دسکتاپ پیش‌فرض لینوکس مینت در نسخه اصلی آن است و برای کاربرانی که از ویندوز به لینوکس مهاجرت می‌کنند، گزینه‌ای آشنا محسوب می‌شود. منوی برنامه‌ها، نوار وظیفه و مدیریت پنجره‌ها ساختاری مشابه دسکتاپ سنتی ویندوز دارند.
این محیط در کنار سادگی، امکانات مناسبی برای شخصی‌سازی ارائه می‌دهد. می‌توانید پنل‌ها را تغییر دهید، اپلت‌های مختلف اضافه کنید و از افزونه‌های Spices برای گسترش قابلیت‌های دسکتاپ استفاده کنید.
Cinnamon برای استفاده روزمره، وب‌گردی، کارهای اداری و اجرای برنامه‌های معمولی مناسب است. البته مصرف منابع آن معمولاً از محیط‌های بسیار سبک مانند LXQt بیشتر است.
توزیع پیشنهادی: Linux Mint Cinnamon.
۳. Xfce؛ محیط دسکتاپ سبک و متعادل لینوکس
Xfce یکی از گزینه‌های محبوب برای کسانی است که به محیطی سبک، پایدار و قابل شخصی‌سازی نیاز دارند. ظاهر سنتی آن استفاده از منوها، پنل‌ها و پنجره‌ها را ساده می‌کند و برای کاربران تازه‌وارد نیز پیچیدگی زیادی ندارد.
در Xfce می‌توانید تم‌ها، آیکون‌ها، میانبرها و چیدمان پنل را تغییر دهید، بدون اینکه ساختار کلی محیط دسکتاپ به‌هم بخورد. مصرف منابع آن معمولاً پایین است؛ هرچند مقدار دقیق رم موردنیاز به نسخه توزیع لینوکس و برنامه‌های در حال اجرا بستگی دارد.
اگر کامپیوتر قدیمی دارید یا می‌خواهید منابع بیشتری برای مرورگر و برنامه‌های کاربردی باقی بماند، Xfce انتخاب مناسبی است. این محیط در مقایسه با LXQt ممکن است کمی منابع بیشتری مصرف کند، اما امکانات و ظاهر آن برای بسیاری از کاربران متعادل‌تر است.
توزیع‌های پیشنهادی: Xubuntu، لینوکس مینت Xfce و MX Linux.
۴. LXQt؛ بهترین محیط دسکتاپ لینوکس برای کامپیوترهای ضعیف
LXQt برای سیستم‌هایی طراحی شده است که منابع سخت‌افزاری محدودی دارند. این محیط با طراحی ساده و مصرف نسبتاً پایین رم و پردازنده، می‌تواند استفاده از لپ‌تاپ‌ها و کامپیوترهای قدیمی را آسان‌تر کند.
در عین سبکی، امکانات اصلی موردنیاز مانند منوی برنامه‌ها، مدیریت پنجره‌ها، پنل دسکتاپ و تنظیمات سیستم را در اختیار دارید. در مقابل، ظاهر پیش‌فرض آن به‌اندازه KDE Plasma مدرن نیست و ممکن است برای برخی کاربران ساده یا قدیمی به نظر برسد.
اگر سیستم شما رم کمی دارد، LXQt ارزش امتحان کردن دارد؛ اما سبک بودن محیط دسکتاپ به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که هر توزیع لینوکس روی سخت‌افزار بسیار ضعیف عملکرد مناسبی داشته باشد. مرورگرهای امروزی و برنامه‌های سنگین همچنان به منابع کافی نیاز دارند.
توزیع پیشنهادی: Lubuntu.
۵. GNOME؛ محیط دسکتاپ مدرن با گردش کار متفاوت
GNOME به‌جای تقلید از ویندوز یا macOS، روش متفاوتی برای مدیریت پنجره‌ها و برنامه‌ها ارائه می‌دهد. نمای فعالیت‌ها، میزکارهای مجازی و جست‌وجوی سریع برنامه‌ها بخش مهمی از تجربه کار با آن هستند.
این ساختار به‌خصوص روی لپ‌تاپ‌ها و نمایشگرهای کوچک می‌تواند مفید باشد؛ زیرا می‌توانید برنامه‌ها را در میزکارهای مجازی مختلف مرتب کنید و بدون شلوغ کردن صفحه، بین فعالیت‌ها جابه‌جا شوید.
نقطه‌ضعف GNOME برای برخی کاربران، امکانات محدود شخصی‌سازی در حالت پیش‌فرض است. افزونه‌های GNOME قابلیت‌های بیشتری اضافه می‌کنند، اما گاهی پس از به‌روزرسانی محیط دسکتاپ به نسخه جدید، لازم است منتظر سازگاری افزونه‌ها بمانید.
اگر رابط کاربری مدرن و ساده را ترجیح می‌دهید، GNOME گزینه خوبی است؛ به‌خصوص اگر با شیوه مدیریت پنجره‌های آن راحت باشید.
توزیع‌های پیشنهادی: Fedora Workstation و اوبونتو.
۶. MATE؛ محیط دسکتاپ کلاسیک برای علاقه‌مندان به سادگی
MATE ادامه‌دهنده سبک سنتی GNOME 2 است که برای کاربرانی مناسب است که منوها و پنل‌های کلاسیک را به رابط‌های مدرن و متفاوت ترجیح می‌دهند. در این محیط، دسترسی به برنامه‌ها و تنظیمات ساختاری آشنا دارد و برای انجام کارهای روزمره به تغییر عادت زیادی نیاز نیست.
MATE در طول زمان به‌روزرسانی شده و از امکانات جدیدتر سیستم‌های لینوکسی پشتیبانی می‌کند. در عین حال، طراحی آن همچنان حال‌وهوای دسکتاپ‌های قدیمی را حفظ کرده است.
اگر به دنبال محیطی ساده و سنتی هستید که امکانات ضروری را بدون پیچیدگی زیاد ارائه دهد، MATE می‌تواند انتخاب خوبی باشد. با این حال، برای شخصی‌سازی گسترده و جلوه‌های مدرن، KDE Plasma گزینه‌های بیشتری دارد.
توزیع‌های پیشنهادی: Ubuntu MATE و Linux Mint MATE.
۷. Budgie؛ محیط دسکتاپ ساده با پنل اعلان‌های کاربردی
Budgie محیطی نسبتاً مدرن و ساده است که تلاش می‌کند میان ظاهر زیبا، سهولت استفاده و امکانات کاربردی تعادل برقرار کند. پنل‌ها و عناصر رابط کاربری آن را می‌توان تغییر داد تا دسکتاپ به سلیقه شما نزدیک‌تر شود.
یکی از ویژگی‌های مهم Budgie، پنل کناری Raven است که اعلان‌ها، تقویم، کنترل‌های رسانه و برخی ابزارک‌ها را در یک محل جمع می‌کند. این طراحی برای دسترسی سریع به اطلاعات روزمره مفید است.
Budgie برای کاربرانی مناسب است که محیطی ساده‌تر از KDE Plasma می‌خواهند، اما همچنان به امکانات شخصی‌سازی نیاز دارند. البته میزان امکانات آن به‌اندازه برخی محیط‌های پیشرفته نیست.
توزیع‌های پیشنهادی: Solus و Ubuntu Budgie.
۸. Pantheon؛ محیط دسکتاپ مینیمال شبیه macOS
Pantheon محیط دسکتاپ سیستم‌عامل elementary OS است و با طراحی مینیمال، داک پایین صفحه و پنل بالایی، ظاهری هماهنگ و ساده ارائه می‌دهد. این ساختار برای کسانی که ظاهر macOS را دوست دارند، جذاب است.
تمرکز Pantheon بر سادگی باعث می‌شود محیط کار شلوغ نباشد و کاربران بتوانند بدون درگیر شدن با تنظیمات متعدد، برنامه‌های خود را اجرا کنند. در مقابل، گزینه‌های شخصی‌سازی آن محدودتر از KDE Plasma است و برای کاربرانی که می‌خواهند تمام جزئیات رابط کاربری را تغییر دهند، شاید کافی نباشد.
اگر سادگی، هماهنگی بصری و استفاده راحت برایتان مهم‌تر از امکانات پیشرفته است، Pantheon ارزش بررسی دارد.
توزیع پیشنهادی: elementary OS.
۹. COSMIC؛ محیط دسکتاپ جدید لینوکس برای کاربران حرفه‌ای
COSMIC محیط دسکتاپی است که شرکت System76 برای ارائه تجربه‌ای مدرن و قابل شخصی‌سازی توسعه داده است. این محیط ترکیبی از پنجره‌های شناور و چیدمان خودکار پنجره‌ها را در اختیار کاربر قرار می‌دهد و برای افرادی که هم‌زمان با چند برنامه کار می‌کنند، جذاب است.
از امکانات آن می‌توان به لانچر برنامه‌ها، میزکارهای مجازی، پنل‌های قابل تنظیم و قابلیت تغییر چیدمان اشاره کرد. این ویژگی‌ها باعث می‌شوند بتوانید محیط را مطابق شیوه کار خود تنظیم کنید.
با این حال، COSMIC نسبت به محیط‌های باسابقه‌تر، جدیدتر است و ممکن است بسته به نسخه و توزیع لینوکس با محدودیت‌ها یا ایرادهایی روبه‌رو شوید. پیش از انتخاب آن برای سیستم اصلی، بهتر است سازگاری برنامه‌ها و سخت‌افزار خود را بررسی کنید.
توزیع‌های پیشنهادی: Pop!_OS و نسخه‌های سازگار فدورا یا Garuda Linux.
بهترین محیط دسکتاپ لینوکس را بر اساس سخت‌افزار انتخاب کنید
برای انتخاب محیط دسکتاپ، فقط به ظاهر توجه نکنید. مصرف رم، سرعت پردازنده، نوع کارت گرافیک و امکانات موردنیاز شما هم اهمیت دارند. همچنین میزان مصرف منابع با نسخه محیط دسکتاپ و برنامه‌های پس‌زمینه تغییر می‌کند؛ بنابراین اعداد مصرف رم را نباید برای تمام سیستم‌ها ثابت در نظر گرفت.
- برای شخصی‌سازی گسترده: KDE Plasma
- برای مهاجرت از ویندوز: Cinnamon
- برای تعادل میان سرعت و امکانات: Xfce
- برای کامپیوترهای قدیمی و کم‌رم: LXQt
- برای رابط مدرن و میزکارهای مجازی: GNOME
- برای محیط کلاسیک: MATE
- برای طراحی ساده و پنل اعلان‌ها: Budgie
- برای ظاهر مینیمال شبیه macOS: Pantheon
- برای تجربه یک محیط جدید با قابلیت چیدمان پنجره‌ها: COSMIC
اگر سیستم بسیار ضعیفی دارید، بهتر است علاوه بر محیط دسکتاپ، خود توزیع لینوکس و برنامه‌های موردنیازتان را هم در نظر بگیرید. در نهایت، بهترین انتخاب محیطی است که روی سخت‌افزار شما روان اجرا شود و شیوه کارتان را ساده‌تر کند.
اینتوتک