برخی ابزارهای پیش‌فرض ویندوز آن‌قدر که باید خوب نیستند و چندین جایگزین مختلف برای آن‌ها وجود دارد که می‌توانند بهره‌وری و عملکرد سیستم را بهبود دهند. بااین‌حال، چند برنامه رسمی مایکروسافت نیز وجود دارند که عملکرد کاملاً مناسبی دارند و نیازی به جایگزین شدن ندارند.

به عنوان مثال، Task Manager را در نظر بگیرید. در تمام سال‌هایی که از ویندوز استفاده می‌شود، هیچ‌وقت نیازی به جایگزین کردن این برنامه احساس نمی‌شود؛ چون اصلاً چرا باید چنین کاری انجام شود؟ Task Manager یک ابزار کاربردی و همه‌کاره با رابط کاربری مناسب است و تب‌هایی برای بررسی مصرف منابع و برنامه‌های هنگام راه‌اندازی و فرایندها و جزئیات و سرویس‌ها و موارد دیگر دارد. اما یک برنامه‌ی جانبی به اسم AppControl به عنوان جایگزین تاسک منیجر ویندوز معرفی شده و به نظر می‌رسد که بهترین جایگزین است و ارزش امتحان کردن را دارد.

در ادامه با نرم‌افزار AppControl و مزیت‌های آن نسبت به تاسک منیجر ویندوز ۱۱ آشنا می‌شویم. اینتوتک را دنبال کنید.

ویندوز به‌عنوان یک سیستم‌عامل امکانات زیادی دارد، اما تجربه استفاده از آن در حالت پیش‌فرض همیشه ایدئال نیست. بخش مهمی از قابلیت‌های کاربردی ویندوز از طریق نرم‌افزارهای جانبی به دست می‌آید؛ برنامه‌هایی که می‌توانند مشکلات آزاردهنده ویندوز را برطرف کنند، ظاهر و عملکرد سیستم را شخصی‌سازی کنند و امکاناتی را اضافه کنند که مایکروسافت در ویندوز قرار نداده است.

در میان تعداد زیادی از این ابزارها، چند برنامه وجود دارند که برای بسیاری از کاربران می‌توانند جزو اولین نرم‌افزارهایی باشند که پس از راه‌اندازی یک کامپیوتر جدید نصب می‌شوند.

Winhance

خلاص‌شدن از شر برنامه‌های اضافی ویندوز

وجود Bloatware یا نرم‌افزارهای اضافی از پیش نصب‌شده یکی از مشکلات رایج کامپیوترهای ویندوزی است. بسیاری از سیستم‌ها با تعداد زیادی برنامه و سرویس عرضه می‌شوند که شاید هیچ‌وقت مورد استفاده قرار نگیرند. Winhance ابزاری رایگان است که حذف این برنامه‌های اضافی را ساده می‌کند. کافی است مواردی را که به آن‌ها نیاز ندارید انتخاب کنید تا Winhance با اجرای یک اسکریپت، آن‌ها را از سیستم حذف کند.

برنامه‌هایی مانند Edge و OneNote و Copilot و Clipchamp و OneDrive یا برخی ابزارهای اختصاصی سازنده کامپیوتر می‌توانند در این فهرست قرار بگیرند؛ البته حذف هر برنامه باید با توجه به نیاز کاربر انجام شود. Winhance تنها برای حذف Bloatware کاربرد ندارد. این ابزار امکان مدیریت مجموعه‌ای از تنظیمات حریم خصوصی و عملکرد ویندوز را نیز از یک رابط واحد فراهم می‌کند. در نتیجه، لازم نیست برای پیدا کردن گزینه‌های مختلف میان Settings و Control Panel جابه‌جا شوید.

یکی از قابلیت‌های کاربردی Winhance نیز امکان اعمال چندین تنظیم پیشنهادی به‌صورت هم‌زمان است. به این ترتیب، به‌جای تغییر تک‌تک گزینه‌ها، می‌توان بسیاری از تنظیمات موردنیاز را با چند کلیک اعمال کرد.

Windhawk

ویندوز را دقیقاً مطابق سلیقه خود شخصی‌سازی کنید

ویندوز 11 از نظر ظاهری مدرن‌تر شده است، اما آزادی عمل زیادی برای شخصی‌سازی برخی بخش‌های آن ارائه نمی‌دهد. به‌عنوان مثال، تغییر اندازه منوی Start، انتقال نوار وظیفه به بالای صفحه، نمایش حجم پوشه‌ها در File Explorer یا فعال‌کردن حالت تاریک برای تمام منوهای Win32 در حالت عادی چندان ساده نیست. Windhawk یک ابزار رایگان و متن‌باز است که می‌توان آن را نوعی فروشگاه برای Modهای ویندوز در نظر گرفت. کاربر می‌تواند ماژول‌های مختلف را انتخاب و تنها با چند کلیک روی سیستم فعال کند.

از Windhawk می‌توان برای تغییر ظاهر منوی Start، شفاف‌کردن نوار وظیفه، اضافه‌کردن انیمیشن‌های شبیه macOS هنگام کوچک‌کردن پنجره‌ها یا نمایش سرعت اینترنت روی Taskbar استفاده کرد.

مزیت مهم Windhawk این است که برای هر تغییر کوچک به نصب یک برنامه جداگانه نیاز نیست. مجموعه‌ای از قابلیت‌های شخصی‌سازی در یک ابزار واحد قرار گرفته‌اند و همین موضوع آن را به گزینه‌ای کاربردی برای کاربران علاقه‌مند به شخصی‌سازی ویندوز 11 تبدیل می‌کند.

مایکروسافت PowerToys

مجموعه ابزارهایی که جای خالی آن‌ها در ویندوز احساس می‌شود

Microsoft PowerToys احتمالاً نیازی به معرفی طولانی ندارد. این مجموعه رایگان که توسط مایکروسافت توسعه داده می‌شود، تعداد زیادی ابزار کاربردی را به ویندوز اضافه می‌کند. از جمله قابلیت‌های PowerToys می‌توان به Color Picker، امکانات پیشرفته‌تر Snap، تغییر اندازه گروهی تصاویر، تغییر عملکرد کلیدهای صفحه‌کلید و نمایش پیش‌نمایش فایل‌ها با فشردن Space اشاره کرد.

وجود این ابزارها باعث می‌شود بسیاری از برنامه‌های کوچک و تک‌منظوره دیگر ضرورتی نداشته باشند. به‌جای نصب چندین نرم‌افزار برای انجام کارهای مختلف، PowerToys بسیاری از آن‌ها را در یک مجموعه ارائه می‌کند.

یکی از نقاط قوت PowerToys نیز توسعه مداوم آن است. مایکروسافت مرتباً قابلیت‌های جدیدی به این مجموعه اضافه می‌کند؛ ویژگی‌هایی که گاهی دقیقاً همان امکاناتی هستند که کاربران انتظار دارند به‌صورت پیش‌فرض در ویندوز وجود داشته باشند.

به‌عنوان مثال، ابزار Power Display امکان مدیریت روشنایی و کنتراست نمایشگر را از نوار وظیفه فراهم می‌کند. ابزار Light Switch نیز می‌تواند تغییر بین حالت روشن و تاریک ویندوز را براساس برنامه زمانی انجام دهد.

به همین دلیل، PowerToys را می‌توان یکی از بهترین ابزارهای رایگان برای افزایش امکانات ویندوز 11 دانست.

Scolect

بالاخره یک ابزار برای بررسی زمان استفاده از کامپیوتر در ویندوز

برای افرادی که بخش زیادی از روز را با کامپیوتر کار می‌کنند، دانستن اینکه زمان صرف‌شده دقیقاً در چه برنامه‌هایی سپری می‌شود، اهمیت زیادی دارد. برخلاف macOS، ویندوز ابزار داخلی کاملی برای ردیابی زمان استفاده از برنامه‌ها در اختیار کاربران قرار نمی‌دهد.

Scolect این خلأ را برطرف می‌کند. این برنامه متن‌باز در پس‌زمینه اجرا می‌شود و مدت‌زمان استفاده از برنامه‌های مختلف را ثبت می‌کند. برنامه‌ها نیز به‌صورت خودکار در گروه‌هایی مانند بهره‌وری، سرگرمی، شبکه‌های اجتماعی و مرور وب دسته‌بندی می‌شوند. بنابراین می‌توان به‌سرعت متوجه شد که زمان استفاده از کامپیوتر بیشتر صرف کارهای مفید شده یا فعالیت‌های حواس‌پرت‌کننده.

Scolect همچنین امکان تعیین محدودیت زمانی برای برنامه‌ها را فراهم می‌کند. با استفاده از این قابلیت می‌توان مشخص کرد که یک برنامه خاص در طول روز حداکثر چه مدت قابل استفاده باشد.

LocalSend

انتقال فایل بدون دردسر میان دستگاه‌های مختلف

LocalSend یک برنامه رایگان برای انتقال فایل میان کامپیوتر و تقریباً هر دستگاه دیگری است. ویندوز خودش قابلیت‌هایی مانند Nearby Sharing برای انتقال فایل میان کامپیوترها و Quick Share برای دستگاه‌های اندرویدی دارد، اما در برخی شرایط سرعت یا تجربه استفاده از این ابزارها رضایت‌بخش نیست.

LocalSend تلاش می‌کند این فرایند را در قالب یک ابزار یکپارچه ساده‌تر کند. این برنامه از دستگاه‌هایی مانند iPhone، Mac، کامپیوترهای Linux و حتی Android TV پشتیبانی می‌کند.

تا زمانی که کامپیوتر و دستگاه مقصد در یک شبکه قرار داشته باشند و LocalSend روی هر دو نصب شده باشد، می‌توان فایل‌های مختلفی مانند عکس، ویدیو، فایل ZIP و حتی متن را بین آن‌ها منتقل کرد.

ابزارهای دیگری نیز عملکرد مشابهی دارند و برخی از آن‌ها حتی امکان انتقال فایل میان دستگاه‌هایی که در شبکه‌های متفاوت قرار دارند را ارائه می‌کنند. بااین‌حال، LocalSend به دلیل سرعت مناسب و سادگی استفاده، برای انتقال مستقیم فایل در شبکه محلی گزینه‌ای کاربردی محسوب می‌شود.

Ditto

یک کلیپ‌بورد که چیزی را فراموش نمی‌کند

Clipboard History یکی از قابلیت‌های مفید ویندوز برای افزایش بهره‌وری است، اما با استفاده بیشتر مشخص می‌شود که محدودیت‌هایی دارد. این قابلیت در حالت عادی تنها تعداد محدودی از موارد کپی‌شده را نگه می‌دارد، پس از راه‌اندازی مجدد سیستم محدودیت‌هایی دارد، امکان جست‌وجوی قدرتمند ارائه نمی‌کند و قابلیت‌های میانبر آن نیز محدود است.

Ditto یک نرم‌افزار مدیریت کلیپ‌بورد است که بسیاری از این مشکلات را برطرف می‌کند. این برنامه می‌تواند موارد مختلفی را که کاربر کپی می‌کند ذخیره کند و امکان جست‌وجو در تاریخچه کلیپ‌بورد را در اختیار قرار دهد.

همچنین می‌توان برای چسباندن سریع متن‌ها یا قطعه‌های مشخص از میانبرهای صفحه‌کلید استفاده کرد. حتی پنجره مدیریت کلیپ‌بورد نیز قابلیت شخصی‌سازی دارد.

در مجموع، Ditto تجربه‌ای بسیار کامل‌تر از Clipboard History پیش‌فرض ویندوز ارائه می‌دهد و می‌تواند برای کاربرانی که دائماً متن، لینک، کد یا اطلاعات مختلف را کپی و جای‌گذاری می‌کنند، ابزار بسیار مفیدی باشد.

بهترین برنامه‌ها برای نصب روی ویندوز

این برنامه‌ها هرکدام بخشی از محدودیت‌های ویندوز را برطرف می‌کنند. Winhance برای حذف Bloatware و مدیریت تنظیمات سیستم، Windhawk برای شخصی‌سازی ظاهر ویندوز، PowerToys برای اضافه‌کردن ابزارهای کاربردی، Scolect برای مدیریت زمان استفاده از برنامه‌ها، LocalSend برای انتقال سریع فایل و Ditto برای مدیریت حرفه‌ای کلیپ‌بورد کاربرد دارند.

مزیت مشترک بسیاری از این ابزارها رایگان‌بودن و سبک‌بودن آن‌هاست. بنابراین اگر قرار است ویندوز روی یک کامپیوتر جدید نصب یا راه‌اندازی شود، این مجموعه می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای بهینه‌سازی ویندوز، افزایش بهره‌وری و شخصی‌سازی سیستم باشد.

اینتوتک

اگر درباره درایوهای حالت جامد یا SSD تحقیق کرده باشید، احتمالاً با انبوهی از توصیه‌ها برای افزایش سرعت و طول عمر SSD روبه‌رو شده‌اید. اما واقعیت این است که پیشرفت سخت‌افزارهای امروزی، کنترلرهای هوشمند و سیستم‌عامل‌های جدید باعث شده بسیاری از این توصیه‌ها دیگر کاربردی نباشند.

بدتر از آن، برخی از این ترفندها نه‌تنها کمکی به افزایش عمر SSD نمی‌کنند، بلکه می‌توانند پایداری سیستم را نیز کاهش دهند؛ به‌ویژه اگر رایانه شما حافظه رم محدودی داشته باشد.

اگر قصد دارید به لینوکس مهاجرت کنید، احتمالاً در حال مقایسه توزیع‌هایی مانند اوبونتو، فدورا یا مینت هستید و این سوال برایتان پیش آمده که کدام یک انتخاب بهتری است. اما با توجه به بیش از یک دهه تجربه در استفاده از لینوکس و پیشنهاد آن به دیگران، معتقدم این سوال درستی نیست. بهتر است ابتدا محیط های دستاپ گنوم و کی دی پلاسما را با هم مقایسه کنید، ببینید کدام یک با شیوه کاری شما سازگارتر است و سپس هر توزیعی را که بر پایه همان محیط دستاپ ساخته شده انتخاب کنید. با این روش، انتخاب شما عملاً به دو گزینه محدود می‌شود.

بخش زیادی از زندگی دیجیتال شما واقعاً متعلق به خودتان نیست. فایل‌هایتان روی سرورهای شرکت‌های دیگر ذخیره می‌شوند، تلفن همراهتان دائماً اطلاعاتی را برای سازنده خود ارسال می‌کند و نرم‌افزارهایی که هر روز به آن‌ها وابسته هستید، ممکن است هر زمان که شرکت سازنده تصمیم بگیرد، شرایط استفاده خود را تغییر دهند، قیمتشان را افزایش دهند یا حتی به‌طور کامل از دسترس خارج شوند. این همان معامله‌ای است که بیشتر ما بدون فکر کردن پذیرفتیم: راحتی در برابر از دست دادن کنترل.

خبر خوب این است که دنیای نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز یا free and open-source software که به اختصار FOSS گفته می‌شود، بی‌سروصدا به سطحی رسیده که می‌تواند این کنترل را به شما بازگرداند؛ آن هم نه به شکلی که فقط مناسب افراد حرفه‌ای یا علاقه‌مندان به فناوری باشد. بسیاری از این نرم‌افزارها امروز واقعاً از جایگزین‌های تجاری خود بهتر هستند.

در ادامه با ۴ سیستم عامل و راهکار نرم‌افزاری کاملاً آزاد و متن‌باز آشنا می‌شویم که می‌توانند جایگزین محصولات مایکروسافت، گوگل و سایر شرکت‌های بزرگ فناوری باشد. این نرم‌افزارها قطعاً برای افرادی که در حفظ حریم خصوصی جدی هستند، جالب و مفید است.

زمانی که در مورد کیفیت اینترنت صحبت می‌کنیم، ۲ فاکتور سرعت دانلود و پینگ یا همان تأخیر مطرح می‌شود. پینگ خوب به این معنی است که مدت زمان ارسال و دریافت بسته‌های داده کم است و معمولاً بر حسب میلی‌ثانیه بیان می‌شود. پینگ با سرعت دانلود متفاوت است، به عنوان مثال ممکن است تعداد زیادی بسته‌ی کوچک داده به صورت موازی و البته پشت سر هم دریافت شود و در عین حال تأخیر بالایی قبل از دریافت اولین بسته‌ی داده وجود داشته باشد.

کاهش پینگ در بازی آنلاین موضوع مهمی است و یکی از روش‌های کاهش تأخیر این است که از سرور DNS سریع و امن استفاده کنیم. در ادامه به معرفی برخی از سرورهای DNS خوب برای کاهش پینگ می‌پردازیم و عملکرد آن را توضیح می‌دهیم.