ویژوال استودیو کد یا VS Code یکی از محبوبترین ویرایشگرهای کدنویسی است که به دلیل رایگان بودن، پشتیبانی از زبانهای برنامهنویسی مختلف و افزونههای فراوان، انتخاب بسیاری از برنامهنویسان محسوب میشود. بااینحال، اگر به دنبال یک ویرایشگر کد سبکتر، محیطی مناسب برای برنامهنویسی با کیبورد یا یک IDE حرفهای برای توسعه پروژههای بزرگ هستید، گزینههای دیگری نیز وجود دارند. نرمافزارهای Zed و Helix و IntelliJ IDEA سه جایگزین کاربردی برای VS Code هستند که هرکدام مزایای متفاوتی دارند.
ویرایشگر Zed؛ جایگزین سبک و سریع VS Code برای برنامهنویسی
ویرایشگر کد سریع و کمحاشیه با پشتیبانی از هوش مصنوعی، ابزارهای توسعه و قابلیت ویرایش همزمان بخشهای مختلف پروژه.
اگر سرعت اجرا و سادگی محیط برایتان اهمیت دارد، Zed یکی از بهترین جایگزینهای VS Code است. این ویرایشگر با زبان Rust توسعه یافته و برخلاف ویژوال استودیو کد که بر پایه Electron ساخته شده است، از چارچوب گرافیکی GPUI با شتابدهی پردازنده گرافیکی استفاده میکند.
این معماری به Zed کمک میکند رابط کاربری روان و واکنشپذیری داشته باشد؛ هرچند میزان مصرف رم و پردازنده همچنان به پروژه، افزونهها و قابلیتهای فعال بستگی دارد.
یکی از مزیتهای مهم Zed این است که امکانات کاربردی متعددی مانند ترمینال داخلی، یکپارچگی با Git و ابزارهای برنامهنویسی مبتنی بر هوش مصنوعی را در محیطی نسبتاً ساده ارائه میدهد.

قابلیت Multibuffers در Zed چیست؟
قابلیت Multibuffers به شما اجازه میدهد قسمتهایی از چند فایل مختلف را در یک نمای مشترک مشاهده و ویرایش کنید.
به عنوان مثال، اگر یک تابع در چند فایل پروژه استفاده شده باشد، میتوانید بخشهای مرتبط را کنار یکدیگر قرار دهید و بدون جابهجایی مداوم میان تبها، تغییرات لازم را اعمال کنید. این تغییرات در فایلهای اصلی ذخیره میشوند.
Zed همچنین از همکاری همزمان روی کد و قابلیتهای مرتبط با دستیارهای هوش مصنوعی پشتیبانی میکند. البته بعضی امکانات پیشرفته ممکن است به تنظیم حساب کاربری یا اتصال به سرویسهای بیرونی نیاز داشته باشند.

Zed برای چه کسانی مناسب است؟ برنامهنویسانی که یک ویرایشگر کد سریع با ظاهر ساده میخواهند و ترجیح میدهند بدون نصب افزونههای متعدد، امکانات اصلی توسعه نرمافزار را در اختیار داشته باشند.
ویرایشگر Helix؛ برنامهنویسی سریع با کیبورد و بدون موس
ویرایشگر متنباز و مبتنی بر ترمینال برای برنامهنویسانی که کنترل کامل کد با کیبورد را ترجیح میدهند.
Helix یکی از ویرایشگرهای کد سبک و متنباز است که با زبان Rust نوشته شده و بهجای رابط گرافیکی معمول، در ترمینال اجرا میشود.
این نرمافزار برای برنامهنویسانی مناسب است که میخواهند بیشتر عملیات ویرایش و جابهجایی در کد را با کیبورد انجام دهند.
Helix یک ویرایشگر Modal است؛ یعنی عملکرد کلیدها با توجه به حالت فعلی برنامه تغییر میکند. در این ویرایشگر معمولاً ابتدا متن موردنظر را انتخاب میکنید و سپس فرمان ویرایش را اجرا میکنید.

این روش که Selection-first نام دارد، برای انجام تغییرات تکراری و انتخاب چند قسمت از کد کاربردی است.
از دیگر قابلیتهای مهم Helix میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ویرایش چندگانه: انتخاب و تغییر همزمان چند قسمت از متن.
- پشتیبانی از Tree-sitter: تشخیص ساختار کد و برجستهسازی نحوی.
- پشتیبانی از LSP: استفاده از سرورهای زبان برای امکاناتی مانند تکمیل کد و تشخیص خطا.
- جستوجوی سریع: پیدا کردن فایلها و عبارتها در پروژه.
- اجرای سبک: مناسب برای کار در ترمینال و محیطهای توسعه بدون رابط گرافیکی کامل.
آموزش اجرای Helix در ویندوز و لینوکس
پس از نصب Helix و در دسترس قرار گرفتن فایل اجرایی آن، میتوانید ترمینال را باز کنید و دستور hx را وارد کنید. برای باز کردن مستقیم یک فایل نیز نام آن را بعد از دستور بنویسید.
hx main.py
در ویندوز میتوانید این دستور را در Windows Terminal یا PowerShell اجرا کنید. در لینوکس نیز از ترمینال توزیع خود استفاده کنید.
اگر به کار با Vim یا Neovim علاقه دارید، احتمالاً یادگیری Helix برایتان جذاب خواهد بود؛ اما اگر تازه برنامهنویسی را شروع کردهاید، ممکن است مدتی طول بکشد تا به فرمانهای آن عادت کنید.

Helix برای چه کسانی مناسب است؟ توسعهدهندگانی که به دنبال ویرایشگر کد سبک برای ویندوز و لینوکس هستند و ترجیح میدهند بدون وابستگی به موس کار کنند.
IntelliJ IDEA؛ بهترین جایگزین VS Code برای برنامهنویسی جاوا و کاتلین
محیط توسعه یکپارچه و حرفهای برای پروژههای جاوا و کاتلین با ابزارهای داخلی اشکالزدایی و مدیریت پروژه.
برخلاف Zed و Helix که بیشتر بر ویرایش سریع کد تمرکز دارند، IntelliJ IDEA یک محیط توسعه یکپارچه یا IDE است. این نرمافزار توسط شرکت جتبرینز توسعه یافته و بهخصوص برای برنامهنویسی جاوا و کاتلین کاربرد دارد.

یکی از مزایای IntelliJ IDEA این است که بسیاری از ابزارهای موردنیاز برنامهنویسی را بدون نصب افزونههای متعدد در اختیار شما قرار میدهد. به عنوان مثال، میتوانید کد را بنویسید، پروژه را اجرا کنید، خطاها را بررسی کنید و تغییرات فایلها را مدیریت کنید.
این برنامه از ابزارهای ساخت پروژه مانند Maven و Gradle نیز پشتیبانی میکند و برای پروژههای چندماژولی و بزرگ مناسب است.
قابلیتهای تکمیل کد و اشکالزدایی IntelliJ IDEA
IntelliJ IDEA میتواند ارتباط میان کلاسها و متدها را بررسی کند و هنگام تغییر نام یک تابع، ارجاعهای مرتبط در سایر فایلهای پروژه را نیز اصلاح کند. این قابلیت که Refactoring نام دارد، احتمال بروز خطا هنگام تغییر ساختار پروژه را کاهش میدهد.
همچنین دیباگر داخلی برنامه امکان توقف اجرای کد در نقاط مشخص، مشاهده مقدار متغیرها و اجرای خطبهخط برنامه را فراهم میکند.

در کنار این امکانات، قابلیتهای هوش مصنوعی نیز در نسخههای سازگار ارائه میشوند؛ البته بعضی از آنها ممکن است به اشتراک یا سرویس جداگانه نیاز داشته باشند.
مهمترین محدودیت IntelliJ IDEA مصرف منابع بیشتر نسبت به ویرایشگرهای ساده است. بنابراین برای کامپیوترهای ضعیف یا پروژههای کوچک، همیشه انتخاب مناسبی نخواهد بود.
IntelliJ IDEA برای چه کسانی مناسب است؟ برنامهنویسان جاوا و کاتلین که با پروژههای متوسط یا بزرگ کار میکنند و به ابزارهای حرفهای تکمیل کد، مدیریت پروژه و اشکالزدایی نیاز دارند.
مقایسه Zed و Helix و IntelliJ IDEA با ویژوال استودیو کد
انتخاب بهترین نرمافزار برنامهنویسی به نوع پروژه، سختافزار و روش کار شما بستگی دارد. جدول زیر تفاوتهای اصلی این چهار ابزار را نشان میدهد.
|
ویژگی |
Zed |
Helix |
IntelliJ IDEA |
VS Code |
|---|---|---|---|---|
|
نوع نرمافزار |
ویرایشگر گرافیکی |
ویرایشگر ترمینالی |
محیط توسعه یکپارچه |
ویرایشگر گرافیکی |
|
مصرف منابع |
معمولاً سبک |
بسیار سبک |
نسبتاً زیاد |
متوسط و وابسته به افزونهها |
|
مناسب مبتدیان |
خوب |
دشوارتر |
خوب برای جاوا |
بسیار خوب |
|
ابزارهای هوش مصنوعی |
دارد |
عمدتاً با ابزارهای جانبی |
دارد |
دارد |
|
ابزارهای اشکالزدایی |
دارد |
وابسته به ابزارهای جانبی |
پیشرفته |
با افزونه |
|
نقطه قوت اصلی |
سرعت و سادگی |
کار با کیبورد |
توسعه جاوا و کاتلین |
انعطافپذیری و افزونهها |
اگر هدف شما کاهش مصرف منابع و داشتن محیطی ساده است، Zed گزینه مناسبی برای بررسی خواهد بود. اگر به کار در ترمینال علاقه دارید، Helix میتواند تجربه متفاوتی ارائه دهد. برای توسعه حرفهای جاوا و کاتلین نیز IntelliJ IDEA امکانات یکپارچهتری در اختیار شما قرار میدهد.
بااینحال، ویژوال استودیو کد همچنان برای برنامهنویسی پایتون، توسعه وب و کار با زبانهای مختلف انتخابی کاربردی است. بنابراین بهتر است قبل از مهاجرت کامل، یکی از جایگزینها را روی پروژه واقعی خود آزمایش کنید.
اینتوتک