اگر فضای خالی درایو ویندوز کم شده است، قبل از حذف عکس‌ها و ویدیوهای شخصی بهتر است سراغ فایل‌هایی بروید که خود ویندوز در طول زمان ایجاد کرده است. فایل‌های موقت، باقی‌مانده آپدیت‌ها، فایل‌های نصب قبلی ویندوز و نقاط بازیابی می‌توانند چندین گیگابایت از فضای دیسک را اشغال کنند.

ویندوز ۱۱ چند ابزار داخلی برای مدیریت این فضا دارد و برای استفاده از آن‌ها نیازی به نصب برنامه‌های پاکسازی جانبی نیست. در ادامه چهار ابزار کاربردی را بررسی می‌کنیم که می‌توانند بدون دستکاری فایل‌های شخصی فضای قابل توجهی آزاد کنند. مایکروسافت نیز استفاده از Storage Sense و ابزارهای داخلی پاکسازی را برای مدیریت فضای ذخیره‌سازی ویندوز توصیه می‌کند.

وقتی کامپیوتر دیر روشن می‌شود، اولین مظنون معمولاً سخت‌افزار است و بسیاری از کاربران تصور می‌کنند برای کاهش زمان بوت باید یک SSD سریع‌تر بخرند. در حالی که سرعت ذخیره‌سازی تنها یکی از عوامل مؤثر بر زمان راه‌اندازی سیستم است.

پیش از آنکه ویندوز شروع به بارگذاری کند، Firmware مادربورد باید سخت‌افزارهای مختلف را شناسایی و آماده کند. پس از آن نیز ویندوز Kernel و درایورها را بارگذاری می‌کند و در نهایت برنامه‌های تنظیم‌شده برای اجرا هنگام ورود به سیستم فعال می‌شوند. بنابراین اگر یکی از این مراحل زمان زیادی مصرف کند، حتی یک SSD بسیار سریع نیز نمی‌تواند تمام تأخیر را از بین ببرد. مایکروسافت نیز در مستندات مربوط به عملکرد راه‌اندازی ویندوز، به نقش Firmware، درایورها، پردازنده، حافظه و عملیات ورودی و خروجی دیسک در زمان Startup اشاره می‌کند.

دو اقدام ساده می‌تواند نقطه شروع خوبی برای کاهش زمان بوت باشد: بررسی گزینه Fast Boot در UEFI و کاهش تعداد برنامه‌هایی که هنگام ورود به ویندوز به صورت خودکار اجرا می‌شوند.

ویندوز در اجرای فرایندهای پس‌زمینه دست‌ودلباز است؛ گاهی حتی بیش از حد. در حالت پیش‌فرض، ده‌ها سرویس را اجرا می‌کند که کاربر فعالشان نکرده و احتمالاً به بسیاری از آن‌ها هم نیازی ندارد. از طرف دیگر، اپ‌هایی وجود دارند که خودشان را برای اجرای خودکار هنگام روشن شدن سیستم ثبت می‌کنند. با گذشت زمان، مجموع این فرایندها می‌تواند قابل‌توجه شود.

من اخیراً سیستمم را بررسی کردم و تا جایی که امکان داشت تعداد فرایندهای غیرضروری را کاهش دادم تا مصرف CPU پایین بیاید. انجام این کار سریع و یک‌مرحله‌ای نبود، اما در نهایت ارزش زمانی را که صرفش کردم داشت.

ویندوز به‌عنوان یک سیستم‌عامل امکانات زیادی دارد، اما تجربه استفاده از آن در حالت پیش‌فرض همیشه ایدئال نیست. بخش مهمی از قابلیت‌های کاربردی ویندوز از طریق نرم‌افزارهای جانبی به دست می‌آید؛ برنامه‌هایی که می‌توانند مشکلات آزاردهنده ویندوز را برطرف کنند، ظاهر و عملکرد سیستم را شخصی‌سازی کنند و امکاناتی را اضافه کنند که مایکروسافت در ویندوز قرار نداده است.

در میان تعداد زیادی از این ابزارها، چند برنامه وجود دارند که برای بسیاری از کاربران می‌توانند جزو اولین نرم‌افزارهایی باشند که پس از راه‌اندازی یک کامپیوتر جدید نصب می‌شوند.