وقتی یک گوشی اندرویدی قدیمی بهتدریج کند میشود، اولین راهکاری که به ذهن بسیاری از کاربران میرسد، ریست فکتوری است. بازگرداندن گوشی به تنظیمات کارخانه در ظاهر سادهترین روش برای برگرداندن عملکرد اولیه دستگاه به نظر میرسد، اما همیشه بهترین راهحل نیست.
ریست فکتوری تمام برنامهها و دادههای روی گوشی را پاک میکند و بعد از آن باید ساعتها برای نصب مجدد اپها، ورود به حسابها، بازیابی فایلها و تنظیم دوباره دستگاه وقت بگذارید. گوگل نیز ریست فکتوری را در بخش راهکارهای پیشرفته عیبیابی قرار میدهد و تأکید میکند که پیش از انجام آن باید از اطلاعات گوشی نسخه پشتیبان تهیه شود.
در بسیاری از مواقع میتوان بدون پاک کردن کامل گوشی، علت کندی را پیدا و برطرف کرد. چهار راهکار زیر ارزش امتحان کردن دارند. بنابراین با اینتوتک همراه باشید تا ۴ روش ساده برای افزایش سرعت گوشی بدون انجام ریست فکتوری را بررسی کنیم.
ریست فکتوری مشکلات کمتری را از چیزی که فکر میکنید برطرف میکند
خودتان را گرفتار دردسر اضافه نکنید
سالها قبل، زمانی که گوشیها بیشتر برای تماس، پیامک، ایمیل، وبگردی، تماشای یوتیوب و عکاسی استفاده میشدند، ریست فکتوری راهکار نسبتاً سادهای برای بازگرداندن عملکرد گوشیهای قدیمی بود.
گوشیهای قدیمی معمولاً سختافزار ضعیفتری داشتند و رابطهای کاربری سازندگان نیز سنگینتر بودند. به همین دلیل، بعد از مدتی استفاده ممکن بود افت عملکرد کاملاً محسوس شود و پاک کردن همه اطلاعات و شروع دوباره، نتیجه قابل توجهی ایجاد کند.
امروز اما وضعیت کاملاً متفاوت است. گوشی هوشمند به بخش مهمی از زندگی روزمره تبدیل شده و اطلاعات و سرویسهای بسیار بیشتری به آن وابسته هستند. اپهای بانکی، برنامههای احراز هویت دومرحلهای، مدیران رمز عبور، سیمکارتهای الکترونیکی، حسابهای کاری، بازیها، اپهای خرید و البته حساب گوگل، همگی میتوانند بخشی از اطلاعات مهم شما را در خود جای داده باشند.
از دست دادن دسترسی به حتی چند مورد از این سرویسها میتواند دردسر بزرگی ایجاد کند؛ بهخصوص اگر پیش از ریست فکتوری برای اپ احراز هویت دومرحلهای یا حساب گوگل تمهیدات لازم را در نظر نگرفته باشید.
علاوه بر این، باید عکسها، ویدیوها و سایر فایلهای شخصی را نیز دوباره به گوشی منتقل کنید. گوگل هم توصیه میکند پیش از ریست فکتوری از اطلاعات مهم نسخه پشتیبان تهیه شود، زیرا ریست فکتوری تمام دادههای دستگاه را حذف میکند.
بدتر اینکه اگر بعد از ریست فکتوری دقیقاً همان اپها را دوباره نصب کنید، همان فایلها را برگردانید و فضای ذخیرهسازی را دوباره پر کنید، ممکن است مشکل اصلی همچنان باقی بماند.
بنابراین، قبل از پاک کردن کامل گوشی، بهتر است ابتدا چند راهکار سادهتر را امتحان کنید.
آزاد کردن فضای ذخیرهسازی میتواند بیشتر از چیزی که انتظار دارید کمک کند
گوشی خلوتتر معمولاً شرایط بهتری دارد
خالی کردن فضای ذخیرهسازی نیز قرار نیست به شکل جادویی گوشی را سریع کند، اما یکی از مهمترین کارهایی است که برای یک گوشی قدیمی میتوانید انجام دهید.
اندروید فقط برای نگهداری عکسها، ویدیوها و اپها به فضای ذخیرهسازی نیاز ندارد. سیستمعامل و اپها از فضای خالی برای فایلهای موقت، کش، نصب بهروزرسانیها و سایر عملیات سیستمی نیز استفاده میکنند.
گوگل در راهنمای رسمی عیبیابی گوشیهای کند اعلام میکند که وقتی کمتر از ۱۰ درصد فضای ذخیرهسازی گوشی آزاد باشد، ممکن است دستگاه با مشکل مواجه شود.
به همین دلیل، اگر گوشی شما تقریباً پر شده است، ابتدا وارد بخش Storage شوید و ببینید چه چیزی بیشترین فضا را اشغال کرده است.
عکسها و ویدیوها معمولاً یکی از بزرگترین مصرفکنندگان فضای ذخیرهسازی هستند. اگر از سرویسهای پشتیبانگیری ابری استفاده میکنید یا کامپیوتر، لپتاپ یا NAS در اختیار دارید، میتوانید فایلهای قدیمی را به محل دیگری منتقل و نسخه موجود روی گوشی را حذف کنید.
اپهای بلااستفاده نیز ارزش بررسی دارند. ممکن است یک اپ بهتنهایی فضای زیادی اشغال نکند، اما تعداد زیادی اپ نصبشده، همراه با دادهها و فایلهای کش آنها، میتواند فضای قابل توجهی مصرف کند.
بازیها نیز معمولاً از بزرگترین عوامل پر شدن حافظه هستند. اگر ماههاست بازی خاصی را اجرا نکردهاید، احتمالاً دلیلی برای نگه داشتن آن روی گوشی وجود ندارد.
در نسخههای جدید اندروید حتی قابلیت Archive برای بعضی اپها وجود دارد که میتواند نرمافزارهای کماستفاده را از روی دستگاه حذف کند، در حالی که اطلاعات مربوط به آنها باقی میماند تا در صورت نیاز دوباره نصب شوند.
از اپهای بهینهساز و RAM Cleaner دوری کنید
اپهایی که وعده «افزایش سرعت» یا «پاکسازی رم» میدهند، لزوماً باعث سریعتر شدن گوشی نمیشوند. در بیشتر موارد بهتر است به جای نصب چنین ابزارهایی، خودتان اپهای بزرگ و بلااستفاده و فایلهای غیرضروری را شناسایی کنید.
حتی گوگل نیز توصیه میکند کاربران معمولاً نیازی به بستن مداوم اپها ندارند و مدیریت حافظه اندروید به صورت خودکار انجام میشود.
اگر هدف شما آزاد کردن فضاست، ابزارهایی که فایلهای بزرگ، فایلهای تکراری، دانلودهای قدیمی و سایر موارد غیرضروری را پیدا میکنند، کاربرد بیشتری دارند.
اندروید و اپهای خود را بهروز نگه دارید
اصول ساده را نادیده نگیرید
یکی از توصیههای قدیمی میان کاربران اندروید این است که روی گوشیهای قدیمی بهروزرسانیهای بزرگ سیستمعامل نصب نشوند؛ زیرا تصور میشود نسخه جدید اندروید امکانات بیشتری دارد و در نتیجه فشار بیشتری به سختافزار وارد میکند.
این نگرانی در بعضی دستگاههای بسیار قدیمی میتواند منطقی باشد، اما برای بسیاری از گوشیهای جدیدتر، بهروزرسانیها فقط شامل قابلیتهای تازه نیستند و اصلاحات امنیتی، رفع باگ و بهینهسازی عملکرد را نیز به همراه دارند.
گوگل در راهنمای رسمی رفع کندی اندروید، بررسی بهروزرسانی سیستمعامل و اپها را یکی از مراحل اصلی عیبیابی معرفی میکند.
در گوشیهای سامسونگ نیز سامسونگ اعلام کرده است که بهروزرسانیهای نرمافزاری میتوانند رابط کاربری را بهبود دهند، باگهای جزئی را برطرف کنند و امنیت دستگاه را افزایش دهند. مسیر بررسی بهروزرسانی در بسیاری از مدلهای گلکسی از Settings > Software update > Download and install انجام میشود، هرچند محل گزینهها بسته به مدل و نسخه One UI ممکن است متفاوت باشد.
البته اگر گوشی بلافاصله بعد از نصب یک بهروزرسانی کند شد، نگران نشوید. ممکن است سیستم در پسزمینه در حال انجام برخی عملیات مربوط به بهینهسازی، پردازش فایلها و آمادهسازی اپها باشد.
به همین دلیل، کند شدن موقت دستگاه پس از بهروزرسانی لزوماً نشانه خراب شدن عملکرد آن نیست. اگر مشکل بعد از مدتی برطرف نشد، آن زمان باید سراغ سایر عوامل بروید.
اپها نیز وضعیت مشابهی دارند. بسیاری از بهروزرسانیهای اپها شامل رفع باگ، بهبود پایداری و بهینهسازی هستند. بنابراین اگر یک نسخه خاص مشکل شناختهشدهای ندارد، بهروز نگه داشتن اپها معمولاً انتخاب منطقیتری است.
کاری کنید گوشی کمتر کار کند، نه بیشتر
هر تغییر کوچکی روی هم اثر میگذارد
هر اپ نصبشده، هر ویجت روی صفحه اصلی و هر سرویسی که در پسزمینه فعالیت میکند، میتواند بخشی از منابع گوشی را مصرف کند.
اول از همه ویجتهایی را که واقعاً به آنها نیاز ندارید حذف کنید. بعضی ویجتها مرتب اطلاعات خود را بهروزرسانی میکنند و ممکن است در پسزمینه فعالیت داشته باشند.
پس از آن، اپهایی را که استفاده نمیکنید حذف کنید. اگر اپی را لازم دارید اما دائماً در پسزمینه فعال است، میتوانید میزان فعالیت آن را نیز محدود کنید.
یکی از بهترین روشها برای پیدا کردن چنین اپهایی، مراجعه به بخش Battery و بررسی Battery usage است. اگر اپی مقدار غیرعادی از باتری را مصرف میکند، حتی در شرایطی که به ندرت آن را باز کردهاید، ارزش بررسی دارد.
گوگل نیز توصیه میکند برای پیدا کردن عامل کندی یا مصرف غیرعادی، میزان مصرف باتری اپها را بررسی کنید و در صورت مشاهده رفتار غیرعادی، فعالیت اپ مشکلساز را محدود کنید. مسیر دقیق تنظیمات بسته به سازنده گوشی متفاوت است.
در بعضی گوشیها میتوانید وارد صفحه اطلاعات اپ شوید و در بخش مصرف باتری، اجازه فعالیت پسزمینه آن را محدود کنید. در گوشیهای مختلف ممکن است این گزینه با عباراتی مانند Restricted یا Restricted background activity یا Allow background usage نمایش داده شود.
البته در این کار زیادهروی نکنید. محدود کردن فعالیت پسزمینه یک اپ پیامرسان، سرویس ضروری یا برنامهای که باید دائماً اعلان ارسال کند، ممکن است باعث تأخیر در دریافت اعلانها یا اختلال در عملکرد آن شود.
اگر اپی را اصلاً استفاده نمیکنید، حذف کردن آن معمولاً راهکار تمیزتری نسبت به محدود کردن فعالیتش است.
یک باتری سالم میتواند گوشی قدیمی را دوباره سرحال کند
شاید باتری قدیمی جلوی عملکرد گوشی را گرفته باشد
یکی از قطعاتی که با گذشت زمان واقعاً فرسوده میشود، باتری است.
باتریهای لیتیوم یونی با گذشت زمان ظرفیت خود را از دست میدهند و توانایی آنها برای ارائه عملکرد مطلوب نیز کاهش پیدا میکند. در نتیجه، گوشی قدیمی ممکن است خیلی زودتر از گذشته نیاز به شارژ داشته باشد.
در شرایطی که باتری بهشدت فرسوده شده باشد، مدیریت توان دستگاه نیز میتواند روی عملکرد تأثیر بگذارد. به همین دلیل، اگر گوشی شما چند سال عمر کرده و علاوه بر کاهش شارژدهی با افت عملکرد مواجه شده است، وضعیت باتری ارزش بررسی دارد.
گوگل نیز برای افزایش عمر باتری اندروید، بررسی اپهایی که مصرف باتری بالایی دارند، محدود کردن مصرف آنها و استفاده از تنظیمات کممصرفتر را توصیه میکند.
اگر باتری گوشی واقعاً فرسوده شده باشد، تعویض باتری میتواند گزینه بسیار منطقیتری نسبت به خرید یک گوشی جدید باشد؛ بهخصوص اگر نمایشگر، پردازنده، دوربین و سایر بخشهای گوشی هنوز عملکرد قابل قبولی دارند.
البته تعویض باتری گوشیهای جدید همیشه کار سادهای نیست و در بسیاری از مدلها بهتر است توسط تعمیرکار متخصص انجام شود.
اگر واقعاً میخواهید از نو شروع کنید، یک رام سفارشی را در نظر بگیرید
اگر تمام راهکارهای بالا را امتحان کردهاید و هنوز از عملکرد گوشی راضی نیستید، یا دستگاه شما سالهاست به نسخه قدیمی اندروید محدود شده است، یک گزینه پیشرفتهتر نیز وجود دارد: رام سفارشی.
رامهایی مانند LineageOS برای بعضی مدلهای گوشی در دسترس هستند و میتوانند نسخه جدیدتری از اندروید و محیطی سادهتر در اختیار کاربر قرار دهند.
البته نصب رام سفارشی با ریست فکتوری معمولی قابل مقایسه نیست و به دانش فنی بیشتری نیاز دارد. سازگاری رام با مدل دقیق گوشی، روش باز کردن بوتلودر، تهیه نسخه پشتیبان و احتمال از دست رفتن برخی قابلیتهای اختصاصی سازنده باید پیش از شروع بررسی شود.
بنابراین این گزینه را بهتر است به عنوان آخرین راهکار در نظر بگیرید، نه نخستین قدم برای سریعتر کردن گوشی.
قبل از ریست فکتوری این ۴ کار را انجام دهید
اگر گوشی اندرویدی شما کند شده است، لازم نیست بلافاصله سراغ پاک کردن کامل اطلاعات بروید. ابتدا این چهار مورد را بررسی کنید:
- فضای ذخیرهسازی را خالی کنید و فایلها و اپهای غیرضروری را حذف یا به محل دیگری منتقل کنید. گوگل هشدار میدهد که کمبود شدید فضای ذخیرهسازی میتواند باعث ایجاد مشکل در گوشی شود.
- اندروید و اپها را بهروز کنید تا از اصلاحات امنیتی، رفع باگ و بهینهسازیهای جدید بهره ببرید.
- اپهای پرمصرف را شناسایی و فعالیت پسزمینه آنها را محدود کنید؛ بهخصوص اپهایی که بدون استفاده فعال هستند و باتری زیادی مصرف میکنند.
- وضعیت باتری را بررسی کنید و اگر باتری بهشدت فرسوده شده است، تعویض آن را به عنوان گزینهای کمهزینهتر از خرید گوشی جدید در نظر بگیرید.
در بسیاری از موارد، همین اقدامات میتوانند بدون پاک کردن کامل گوشی، تجربه استفاده از آن را بهتر کنند. ریست فکتوری همچنان ابزار مفیدی برای بعضی مشکلات نرمافزاری است، اما بهتر است زمانی سراغ آن بروید که راهکارهای سادهتر جواب ندادهاند یا واقعاً میخواهید گوشی را از صفر راهاندازی کنید.
اینتوتک