ارتقای کامپیوتر معمولاً به معنای کنار گذاشتن سیستم قدیمی، صدها برنامه نصبشده، تنظیمات شخصیسازیشده و نرمافزارهایی است که شاید دیگر فایل نصب یا کلید لایسنس آنها را در اختیار نداشته باشید.
کامپیوتر قدیمی ویندوزی من حالا داخل یک پنجره روی کامپیوتر جدیدم اجرا میشود! در واقع راهی وجود دارد که بتوانید همه این موارد را با خودتان به کامپیوتر جدید ببرید و مجبور نباشید از ابتدا شروع کنید. با تبدیل هارد دیسک قدیمی به یک فایل دیسک مجازی، میتوانید کل نصب قبلی ویندوز را به کامپیوتر جدید منتقل کنید و بدون نصب مجدد، آن را به صورت Dual Boot به شکل مستقیم اجرا کنید یا با Hyper-V در پنجرهای قابل تغییر اندازه، همزمان با سیستمعامل جدید اجرا کنید.
با اینتوتک همراه باشید تا روش کار با ویندوزی قدیمی در محیط ویندوز جدید را مرور کنیم.
تبدیل هارد دیسک قدیمی به دیسک مجازی با Disk2VHD
ابزار رایگان مایکروسافت که در حال اجرای ویندوز از دیسک شما نسخه مجازی میسازد
اولین مرحله، تبدیل هارد دیسک کامپیوتر قدیمی به یک فایل دیسک مجازی است و من برای این کار از Disk2VHD استفاده میکنم. این ابزار رایگان و قابل حمل، بخشی از مجموعه Sysinternals مایکروسافت است و به نصب نیاز ندارد. کافی است نسخه متناسب با سیستم خود را دانلود، از حالت فشرده خارج و اجرا کنید؛ نسخههای ۳۲ بیت و ۶۴ بیت دارد و ARM در دسترس هستند.
پس از اجرای برنامه، تمام Volumeها و دیسکهای متصل، از جمله درایوهای جداشدنی، نمایش داده میشوند. میتوانید Volumeهای موردنظر را انتخاب کنید که معمولاً شامل پارتیشن سیستم، پارتیشن بازیابی و درایو C میشود. درایوهای USB را که صرفاً برای ذخیره فایل خروجی استفاده میکنید، انتخاب نکنید.
پیش از کلیک روی Create ، چند تنظیم وجود دارد که باید به آنها توجه کنید. گزینه Use VHDX فرمت فایل خروجی را مشخص میکند. VHDX فرمت جدیدتر است و عملکرد بهتری ارائه میدهد، بنابراین اگر قصد دارید از Hyper-V استفاده کنید یا سیستم را به صورت Native Dual Boot اجرا کنید، بهتر است این گزینه فعال بماند.
اگر قصد دارید از VirtualBox استفاده کنید، تیک این گزینه را بردارید و از فرمت قدیمیتر VHD استفاده کنید، زیرا VirtualBox از VHDX پشتیبانی نمیکند. همچنین گزینه Volume Shadow Copy را فعال نگه دارید؛ این قابلیت اجازه میدهد ابزار در حالی که ویندوز همچنان در حال اجراست، از دیسک نسخهبرداری کند و نیازی به راهاندازی مجدد سیستم نباشد.
نکته جالب این است که حجم فایل نهایی بر اساس فضای واقعاً استفادهشده روی دیسک تعیین میشود، نه ظرفیت کامل آن. هارد دیسک قدیمی من ۲۵۰ گیگابایت ظرفیت داشت و حدود ۹۰ گیگابایت داده روی آن ذخیره شده بود؛ با این حال فایل خروجی حدود ۸۸ گیگابایت حجم داشت.
البته دیسک مجازی پس از راهاندازی همچنان ظرفیت کامل ۲۵۰ گیگابایتی را به سیستم گزارش میکند، اما روی فضای ذخیرهسازی کامپیوتر جدید به اندازه کل ظرفیت دیسک فیزیکی فضا اشغال نمیکند.
اجرای سیستمعامل قدیمی در یک پنجره با Hyper-V
دسترسی همزمان به سیستم قدیمی و سیستم جدید
به جای اینکه هر بار برای دسترسی به اطلاعات سیستم قدیمی کامپیوتر را ریاستارت کنید، میتوانید آن را با استفاده از Hyper-V، ابزار مجازیسازی داخلی مایکروسافت، در یک پنجره روی کامپیوتر جدید اجرا کنید.
Hyper-V به صورت پیشفرض فعال نیست، بنابراین ابتدا باید آن را فعال کنید. وارد مسیر زیر شوید:
Control Panel > Programs > Turn Windows features on or off
گزینه Hyper-V و زیرمجموعههای آن را فعال کنید و سپس کامپیوتر را ریاستارت کنید. اگر از نسخه Home ویندوز استفاده میکنید، به راهکار دیگری نیاز دارید، زیرا Hyper-V فقط در نسخههای Pro و Enterprise و Education در دسترس است.
پس از فعال شدن Hyper-V، سیستمعامل قدیمی را به عنوان یک ماشین مجازی تنظیم کنید:
- Hyper-V Manager را باز کنید.
- روی New > Virtual Machine کلیک کنید.
- برای ماشین مجازی نامی انتخاب کنید و محل ذخیرهسازی آن را مشخص کنید؛ بهتر است همان پوشهای باشد که فایل دیسک مجازی را در آن کپی کردهاید.
- نسل ماشین مجازی را انتخاب کنید. برای سیستمهای مجهز به BIOS قدیمی، Generation 1 و برای سیستمهای مجهز به UEFI نیز Generation 2 را انتخاب کنید؛ این گزینه باید با پیکربندی کامپیوتر قدیمی مطابقت داشته باشد.
- مقدار RAM را فعلاً روی مقدار پیشفرض ۴ گیگابایت بگذارید؛ بعداً میتوانید آن را تغییر دهید. شبکه را نیز روی Default Switch قرار دهید تا ماشین مجازی بتواند از اتصال اینترنت کامپیوتر اصلی استفاده کند.
- هنگامی که Hyper-V درباره هارد دیسک سؤال کرد، به جای ساخت یک دیسک جدید، فایل دیسک مجازی موجود را انتخاب کنید.
پس از اجرای ماشین مجازی و اتصال به آن، محیطی را دریافت میکنید که مایکروسافت آن را Enhanced Session مینامد. در این حالت، اندازه پنجره و مقیاس نمایش به صورت خودکار تغییر میکند. همچنین نیازی به نصب درایور اضافی داخل سیستمعامل مهمان نیست، زیرا مایکروسافت سرویسهای یکپارچهسازی موردنیاز را از Windows 8 به بعد در نسخههای ویندوز تعبیه کرده است.
اگر نسخه Pro یا Enterprise ویندوز را ندارید، VirtualBox جایگزین رایگان مناسبی است. راهاندازی آن تقریباً مشابه Hyper-V است، با این تفاوت که پس از راهاندازی سیستمعامل باید یک مرحله اضافی برای نصب Guest Additions انجام دهید. این قابلیت امکان تغییر صحیح مقیاس صفحه، اشتراک کلیپبورد و کشیدن و رها کردن فایلها بین سیستم اصلی و سیستم مهمان را فراهم میکند.
اجرای Native سیستمعامل قدیمی به صورت Dual Boot روی کامپیوتر جدید
اجرای ویندوز قدیمی با حداکثر سرعت سختافزار و بدون مجازیسازی
اجرای سیستمعامل قدیمی در ماشین مجازی بسیار راحت است، اما مقداری افت عملکرد به همراه دارد. اگر میخواهید سیستم قدیمی با حداکثر سرعت ممکن اجرا شود، Native Dual Boot گزینه مناسبتری است. در این روش هنگام راهاندازی کامپیوتر میتوانید بین سیستمعامل قدیمی و جدید انتخاب کنید و سیستمعامل قدیمی مستقیماً روی سختافزار اجرا میشود، نه از طریق لایه مجازیسازی.
ابتدا فایل دیسک مجازی را از درایو USB به درایو C کامپیوتر جدید کپی کنید. من برای مرتب نگه داشتن فایلها، پوشهای با نام VHDX ساختم. پس از کپی شدن فایل، روی آن راستکلیک و گزینه Mount را انتخاب کنید. ویندوز با فایل VHDX مانند یک دیسک متصل واقعی رفتار میکند و یک حرف درایو به آن اختصاص میدهد.
مرحله نهایی، ایجاد یک ورودی در Boot است تا ویندوز بداند این دیسک مجازی قابلیت راهاندازی دارد. Command Prompt را با دسترسی مدیر باز کنید و دستور زیر را اجرا کنید:
bcdboot E:\Windows
حرف E را با حرف درایوی که ویندوز هنگام Mount کردن فایل اختصاص داده است، جایگزین کنید. نمایش پیام موفقیت نشان میدهد فایلهای Boot با موفقیت ایجاد شدهاند. از اینجا به بعد، هر بار که کامپیوتر را ریاستارت کنید، یک منوی Boot نمایش داده میشود که امکان انتخاب بین سیستمعامل قدیمی و جدید را فراهم میکند.
وقتی من وارد نصب قدیمی ویندوز 10 شدم، درایو C اکنون به سیستم قدیمی روی دیسک مجازی مربوط میشد، در حالی که دیسک فیزیکی ویندوز 11 با یک حرف درایو دیگر نمایش داده میشد. تغییر نام درایوها برای تشخیص آنها از یکدیگر، کار کوچکی است اما میتواند از سردرگمی جلوگیری کند.
اگر بعداً تصمیم گرفتید سیستمعامل قدیمی را حذف کنید، ابتدا وارد نصب اصلی ویندوز شوید، به پوشه VHDX بروید و فایل دیسک مجازی را حذف کنید. سپس msconfig را باز کنید، به تب Boot بروید، ورودی سیستمعامل قدیمی را انتخاب و آن را حذف کنید. با یک بار ریاستارت، ورودی قدیمی از منوی Boot حذف میشود و دوباره یک سیستم Single Boot خواهید داشت.
زندگی دوباره برای سیستم قدیمی، بدون نیاز به کامپیوتر دوم
البته تمام این موارد تجربه شخصی هستند، اما تفاوت بین شروع کاملاً جدید روی یک کامپیوتر و انتقال کامل محیط کاری قدیمی به سیستم جدید، ارزش زمانی را که این فرایند نیاز دارد دارد.
روش استفاده از دیسک مجازی انعطافپذیری زیادی ایجاد میکند. هر زمان که به یک فایل یا برنامه قدیمی نیاز داشته باشید، میتوانید سیستمعامل قدیمی را در یک پنجره Hyper-V اجرا کنید یا زمانی که به حداکثر عملکرد نیاز دارید، به صورت Native وارد آن شوید.
از آنجا که کل سیستم در یک فایل قرار دارد، تهیه نسخه پشتیبان، انتقال آن به کامپیوتر دیگر یا حذف آن پس از تکمیل مهاجرت نیز بسیار آسان است.
اینتوتک