برای خرید یک اس‌اس‌دی NVMe فقط نباید به ظرفیت و سرعت درج‌شده روی جعبه توجه کرد. دو اس‌اس‌دی با ظرفیت یکسان و حتی سرعت خواندن و نوشتن اسمی مشابه می‌توانند هنگام انتقال حجم زیادی از اطلاعات عملکرد کاملاً متفاوتی داشته باشند. یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها به نوع حافظه NAND یعنی QLC یا TLC و همچنین اندازه کش نوشتاری مربوط می‌شود.

به همین دلیل ارزان‌ترین اس‌اس‌دی NVMe همیشه انتخاب مناسبی نیست. در بسیاری از مدل‌های QLC، سرعت اولیه بالا به کمک بخشی از حافظه در حالت شبه SLC ایجاد می‌شود و پس از پر شدن این ناحیه، سرعت نوشتن مداوم می‌تواند به شکل محسوسی کاهش پیدا کند.

بررسی‌های انجام‌شده روی مدل ۱ ترابایتی آیفون ۱۸ پرو مکس نشان می‌دهد نوع حافظه NAND در ظرفیت‌های بالاتر می‌تواند با مدل‌های ۲۵۶ و ۵۱۲ گیگابایتی متفاوت باشد. در آزمایش‌های منتشرشده، مدل ۱ ترابایتی از QLC NAND استفاده کرده و هنگام نوشتن طولانی و سنگین پس از تمام شدن حافظه‌های کش، افت شدید سرعت مشاهده شده است. اپل در مشخصات رسمی آیفون ۱۸ پرو و آیفون ۱۸ پرو مکس نوع NAND را اعلام نکرده است.

اگر سرعت SSD شما کمتر از چیزی است که روی مشخصات آن نوشته شده، همیشه مشکل از خود SSD نیست. بعضی تنظیمات BIOS مادربورد می‌توانند پهنای‌باند NVMe را محدود کنند یا یک SSD ساتا را در حالت نامناسب قرار دهند. در بیشتر سیستم‌ها بهتر است تنظیمات BIOS را روی حالت پیش‌فرض نگه دارید، اما چند گزینه مهم ارزش بررسی دارند.

اگر یک سیستم کامپیوتر هم SSD ساتا داشته باشد و هم SSD NVMe، لازم نیست تمام کارها را روی سریع‌ترین درایو انجام دهید. تفاوت سرعت این دو نوع SSD روی کاغذ زیاد است، اما نوع استفاده تعیین می‌کند کدام اطلاعات واقعاً به سرعت NVMe نیاز دارند. در بسیاری از کاربردها می‌توان بخشی از وظایف را به SSD ساتا سپرد و فضای NVMe را برای کارهای حساس‌تر آزاد گذاشت.

سرعتی که روی جعبه یک SSD درج می‌شود لزوماً همان سرعتی نیست که در استفاده طولانی‌مدت تجربه می‌کنید. در بسیاری از SSDهای NVMe ممکن است سرعت خواندن یا نوشتن اولیه بسیار بالا باشد اما هنگام انتقال حجم زیادی از اطلاعات، سرعت نوشتن پس از پر شدن حافظه کش کاهش پیدا کند.

برای انتخاب SSD مناسب باید علاوه بر رابطی مانند PCIe 4.0 یا PCIe 5.0 به نوع NAND، عملکرد پایدار در نوشتن‌های طولانی، وجود DRAM یا فناوری HMB، ظرفیت SSD و میزان استقامت آن نیز توجه کرد. نوع NAND یکی از عوامل مهم در تعیین تعادل میان قیمت، ظرفیت، سرعت و دوام SSD است.

درایوهای SSD مبتنی بر استاندارد M.2 حدود یک دهه است که در رایانه‌های شخصی حضور دارند و تقریباً جایگزین کامل هارددیسک‌های بزرگ‌تر و البته کندتر ۳.۵ اینچی و حتی درایوهای ۲.۵ اینچی شده‌اند؛ چه مدل‌های مکانیکی و چه SSDها. در این مدت، این درایوهای کوچک نه‌تنها از نظر ظرفیت افزایش پیدا کرده‌اند، بلکه با عرضهٔ حافظه‌های فلش جدید، کنترلرهای پیشرفته‌تر و نسل‌های تازه‌تر رابط PCIe، سرعت آن‌ها نیز به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.

اما افزایش عملکرد SSDهای جدید، یک پیامد مهم نیز دارد: تولید حرارت بیشتر که باید به‌درستی مدیریت شود. این موضوع به‌ویژه دربارهٔ جدیدترین SSDهای مبتنی بر رابط PCIe 5.0 اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این درایوها نسبت به نسل‌های قبلی دمای بالاتری تولید می‌کنند و بیشتر در معرض کاهش سرعت حرارتی یا Thermal Throttling و افت عملکرد قرار دارند. برای خنک‌کاری این درایوهای سریع باید از هیت‌سینک استفاده کرد و البته باید دقت کرد که هیت‌سینک به خوبی روی تراشه‌های داغ SSD قرار بگیرد. اما آیا هیت‌سینک عرضه شده به همراه مادربوردها، تماس کامل برقرار می‌کند یا خیر؟ در ادامه ۲۰ مادربورد را بررسی می‌کنیم و راهکارهای عملی را توضیح می‌دهیم. با اینتوتک همراه باشید.