DirectX مجموعه‌ای از ابزارهای برنامه‌نویسی برای ساخت بازی‌هاست که پشتیبانی کارت گرافیک از آخرین نسخه‌های آن، سرعت و کیفیت اجرای بازی و نرم‌افزارهای مربوطه را افزایش می‌دهد.

تبلیغات ۷۲۰ در ۹۰

دایرکت ایکس 10 در برابر دایرکت ایکس 9

هماهنگی سازندگان کارت گرافیک در محصولات سازگار با دایرکت ایکس 10

مهم‌ترین ویژگی دایرکت ایکس 10، هماهنگی سازندگان سخت‌افزار است. در نسخه‌ی 9 برخی سازندگان کارت گرافیک ویژگی‌ها و قابلیت‌های اضافی به محصولات خود اضافه می‌کردند که در نتیجه برخی بازی‌ها با سرعت و کیفیت بیشتری روی محصولات خاص اجرا می‌شد. در نسخه‌ی 10 هماهنگی بین سازندگان سخت‌افزار بیشتر شده است و در نتیجه سازندگان بازی هم با خیال راحت‌تری می‌توانند از آخرین تکنولوژی‌ها و قابلیت‌های دایرکت‌ایکس استفاده کنند.

برخی APIها به کلی تغییر نام داده مثلاً DirectInput و XACT جای خود را به XInput و DirectSound دادند و برخی امکانات سخت‌افزاری به شدت تغییر کرده‌اند که یکی از مهم‌ترین موارد Geometry Shader شیدرهای هندسی است. در دایرکت ایکس 10 برای محاسبه فقط از رئوس استفاده نمی‌شود بلکه می‌توان از نقاط، خطوط و مثلث‌ها استفاده کرد و افکت‌هایی مثل سایه، برخورد اجسام و نمایان بودن عناصر را بررسی نمود.به این ترتیب جزئیات بیشتری در شاخ و برگ گیاهان و چمن‌زارهای بلند رویت می‌شود.

نمونه‌ی از کاربرد آن را در دو تصویر زیر می‌بینیم، علاوه بر پوشش گیاهی ظریف‌تر و دقیق‌تر، نورپردازی پیشرفته‌تر DX10 هم مشخص است. به درختان دوردست و نورپردازی دقت کنید:

بازی کرایسیس با دایرکت ایکس 9

بازی کرایسیس با دایرکت ایکس 9

بازی کرایسیس با دایرکت ایکس 10

بازی کرایسیس با دایرکت ایکس 10

مثال دیگر چهره‌ی یک کاراکتر است که معمولاً در کنسول‌های بازی به سادگی هر چه تمام‌تر رندر می‌شود ولی با کارت گرافیک‌های رده اولی که از دایرکت ایکس 10 پشتیبانی می‌کنند می‌توان حتی عضلات و استخوان‌های صورت را هم به تصویر کشید؛ چیزی که قبل از DX10 فقط به ویدیوهای رندر شده و فیلم‌های کامپیوتری محدود می‌شد حالا در بازی‌ها هم قابل پیاده‌سازی است. نمونه‌ی آن را در تصویر زیر بررسی کنید:

دایرکت ایکس 10 و طبیعی شدن چهره‌ی کاراکترها در بازی

دایرکت ایکس 10 و طبیعی شدن چهره‌ی کاراکترها در بازی

افت سرعت یا افزایش آن؟ دایرکت ایکس جدید سریع‌تر است یا نه؟

یک سوال ساده، با دایرکت ایکس 11 می‌توان بازی را سریع‌تر اجرا کرد؟

یکی از تصورات نادرست کاربران در خرید کارت گرافیک این است که فکر می‌کنند دایرکت ایکس برای افزایش سرعت اجرای بازی‌ها ضروری است اما در حقیقت موضوع برعکس است. دایرکت ایکس‌های جدید افکت‌های گرافیکی را ارتقا می‌دهند و در مقابل کمی از سرعت اجرای بازی می‌کاهند که البته قابل توجه نیست. برخی بازی‌های معمولی‌تر هم معرفی می‌شوند که به قابلیت‌های جدید و پیشرفته کاری ندارند و تنها در این موارد است که می‌توان گفت سرعت اجرا بهبود پیدا کرده است.

مثال روشن آن بازی کرایسیس 3 است که نسبت به دو نسخه‌ی قبلی کندتر اجرا می‌شود. به شخصه وقتی نسخه‌ی اول و سوم را با آخرین تنظیمات گرافیکی اجرا می‌کنم، به این نتیجه می‌رسم که سرعت اجرای نسخه‌ی سوم، حدود 40 درصد کمتر است و صد البته گرافیک خیره‌کننده‌ی آن هم بسیار جالب توجه و طبیعی است. لذا هدف دایرکت ایکس افزایش سرعت نیست بلکه ارتقای کیفیت گرافیک است.

بد نیست مثال عددی دیگری بزنم تا ببینیم تأثیر شتاب‌دهی سخت‌افزاری نسخه‌ی 10 چه قدر ممکن است زیاد باشد. سراغ یکی از گرافیکی‌ترین بازی‌های چند سال اخیر می‌روم که معمولاً از آخرین تکنولوژی‌های کارت گرافیک استفاده می‌کند، منظورم همان Crysis معروف است. کرایسیس اول در حالت DX9 و DX10 قابل اجرا بود. سرعت اجرای بازی Crysis در دو حالت فوق و در رزولوشن 1080p در نمودار زیر نشان داده شده است.

سرعت اجرای بازی کرایسیس با دایرکت ایکس 9 و 10

سرعت اجرای بازی کرایسیس با دایرکت ایکس 9 و 10

مشاهده می‌کنید که با DX 10 سرعت اجرای کمتر از 10 درصد کاهش یافته ولیکن در مقابل کیفیت اجرا بهبود یافته است.

شاید بهبود گرافیک بازی‌های مختلف و فعال کردن آپشن‌های مربوط به DX 10 و از آن مهم‌تر DX 11 تفاوت شدیدی در گرافیک بازی ایجاد نکند ولیکن جالب است بدانید که برای اضافه شدن کمی جزئیات به عناصر دوردست و همچنین نورپردازی و سایه‌زنی کمی بهتر، بار پردازشی به شدت افزایش می‌یابد و لذا موفقیت DirectX 10 و 11 بسیار مهم و ارزشمند است.