گیتهاب در طول سالهای گذشته از یک فضای ساده برای ذخیره و مدیریت کد به یکی از مراکز اصلی دنیای توسعه نرمافزار تبدیل شده است. این پلتفرم همچنان بزرگترین سرویس در نوع خود محسوب میشود و اگر میخواهید توسعهدهندگان دیگر پروژه شما را پیدا کنند، از آن استفاده کنند یا در توسعه آن مشارکت داشته باشند، GitHub همچنان یکی از سادهترین راهها برای دسترسی به چنین جامعهای است.
این اثر شبکهای را نمیتوان نادیده گرفت و به نظر نمیرسد بیشتر توسعهدهندگان نیازی داشته باشند GitHub را بهطور کامل کنار بگذارند.
با این حال، تحولات اخیر باعث شده است برخی توسعهدهندگان بهطور جدیتر درباره محل نگهداری کدهای خود و میزان کنترلی که حاضرند به یک پلتفرم واحد واگذار کنند، فکر کنند. مهاجرت به یک جایگزین نیز لزوماً به معنای قطع کامل ارتباط با GitHub نیست. میتوانید مخزنهای مهم را در چند سرویس مختلف Mirror کنید، برخی پروژهها را در جای دیگری میزبانی کنید یا تنها زمانی از GitHub بهره ببرید که جامعه کاربری و یکپارچهسازیهای آن مزیت مشخصی برای پروژه شما ایجاد میکنند.
انتخاب بهترین جایگزین به مشکلی بستگی دارد که قصد دارید آن را حل کنید؛ از حفظ حریم خصوصی و مدیریت پروژههای متنباز گرفته تا میزبانی روی سرور شخصی یا یکپارچهسازی بهتر با ابزارهایی که تیم شما از قبل در اختیار دارد.
در ادامه چند جایگزین محبوب برای گیتهاب معرفی میکنیم که برای برنامهنویسان و حتی کاربران مبتدی مفید است. با اینتوتک همراه باشید.
GitLab سادهترین گزینه برای شروع مهاجرت از GitHub است
محیطی آشنا دارد، اما امکانات بسیار بیشتری ارائه میدهد
اگر به استفاده از GitHub عادت کردهاید، GitLab احتمالاً کمدردسرترین گزینه برای شروع مهاجرت است. روند کاری اصلی در آن آشنا به نظر میرسد: میتوانید مخزن ایجاد کنید، Issueها را مدیریت کنید، مشارکتها را از طریق Merge Request بررسی کنید و پروژهها را از طریق یک رابط تحت وب مدیریت کنید.
GitLab همچنین امکان وارد کردن مخزنها و بخش قابل توجهی از دادههای مرتبط با پروژه از GitHub را فراهم میکند. در نتیجه، برای انتقال پروژهها مجبور نیستید همهچیز را از ابتدا بهصورت دستی بازسازی کنید.
تفاوت مهم این است که GitLab تلاش میکند تقریباً تمام مراحل چرخه توسعه نرمافزار را در یک محیط واحد پوشش دهد. CI/CD داخلی، مدیریت پروژه، اسکنهای امنیتی و ابزارهای استقرار از جمله قابلیتهایی هستند که در این پلتفرم ارائه میشوند.
تیمها معمولاً از قرار گرفتن این ابزارها در یک محیط واحد استقبال میکنند. علاوه بر GitLab، امکان Self-Hosting یا میزبانی GitLab روی سرور شخصی نیز وجود دارد که کنترل و حریم خصوصی بیشتری در اختیار سازمان قرار میدهد.
البته این امکانات گسترده بدون هزینه نیستند. رابط کاربری GitLab ممکن است نسبت به GitHub شلوغتر به نظر برسد و پروژههای کوچک احتمالاً هیچگاه از بخش قابل توجهی از قابلیتهای آن استفاده نخواهند کرد. همچنین در صورت میزبانی شخصی، مسئولیت نگهداری سرور، نصب بهروزرسانیها و تهیه نسخه پشتیبان بر عهده شما خواهد بود.
در مجموع، GitLab یکی از بهترین گزینهها برای توسعهدهندهای است که محیطی مشابه GitHub اما با مجموعه ابزارهای داخلی گستردهتر میخواهد. با این حال، برای یک توسعهدهنده مستقل یا پروژه متنباز کوچک، ممکن است امکانات آن بیش از نیاز واقعی باشد.
Codeberg در حال تبدیل شدن به خانهای جدی برای پروژههای متنباز است
تجربهای شبیه GitHub، بدون ساختار تجاری آن
Codeberg بر پایه Forgejo فعالیت میکند؛ یک پلتفرم متنباز برای میزبانی Git که امکان نصب و میزبانی آن توسط کاربران وجود دارد. با این حال، در Codeberg زیرساخت توسط خود این سرویس مدیریت میشود و کاربر نیازی ندارد سرور آن را بهتنهایی راهاندازی و نگهداری کند.
اگر قبلاً از GitHub استفاده کرده باشید، محیط Codeberg تا حد زیادی برایتان آشنا خواهد بود. میتوانید مخزن ایجاد کنید، Issueها را مدیریت کنید، Pull Requestها را بررسی کنید، سازمان بسازید و پروژههای موجود را وارد کنید.
تفاوت اصلی در مدل مدیریتی و اهداف این پلتفرم است. Codeberg توسط یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در آلمان اداره میشود و تمرکز ویژهای بر نرمافزارهای آزاد و متنباز دارد.
یکی از دلایلی که کاربران به Codeberg علاقه دارند، سادگی و رویکرد جامعهمحور آن است. این پلتفرم بدون تبلیغات و ردیابی کاربران فعالیت میکند و محیط آن نیز در مقایسه با GitHub خلوتتر به نظر میرسد.
البته این سرویس یک نقطهضعف مهم دارد: دامنه دسترسی آن بسیار کمتر از GitHub است. تعداد کاربران Codeberg کمتر است و در زمینه یکپارچهسازیها و ابزارهای خودکارسازی نیز به اندازه GitHub یا GitLab گسترده نیست.
به همین دلیل، Codeberg گزینهای بسیار مناسب برای پروژههای متنبازی است که استقلال، سادگی و مدیریت جامعهمحور را در اولویت قرار میدهند؛ اما اگر هدف اصلی پروژه شما دیده شدن توسط تعداد زیادی از توسعهدهندگان و جذب مشارکتکنندگان جدید باشد، GitHub همچنان مزیت قابل توجهی دارد.
Gitea گزینهای سبک برای میزبانی شخصی مخزنهای Git است
تجربهای شبیه GitHub روی سرور خودتان
Gitea بسیاری از قابلیتهای آشنای GitHub را در اختیار شما قرار میدهد؛ از جمله مخزنها، Issueها، Pull Requestها، سازمانها، بررسی کد و قابلیتهای خودکارسازی داخلی.
تفاوت اصلی این است که به جای وابستگی به زیرساخت یک سرویس دیگر، Gitea را روی سرور شخصی، NAS یا سختافزار دیگری نصب میکنید. این پلتفرم برای مصرف نسبتاً کم منابع سیستم طراحی شده و راهاندازی و نگهداری آن معمولاً از یک محیط جامع مانند GitLab سادهتر است.
همین موضوع Gitea را به گزینهای جذاب برای توسعهدهندگان مستقل و تیمهای کوچک تبدیل میکند؛ بهویژه زمانی که کنترل کامل روی کد و اطلاعات پروژه اهمیت دارد اما کاربر نمیخواهد یک اکوسیستم توسعه کامل را مدیریت کند.
سرعت، انعطافپذیری و امکان نگهداری کد و اطلاعات پروژه در زیرساخت شخصی از مهمترین مزایای Gitea هستند. البته Self-Hosting مسئولیتهای بیشتری نیز ایجاد میکند. راهاندازی اولیه، امنیت، نصب بهروزرسانیها، تهیه نسخه پشتیبان و حفظ دسترسپذیری سرویس همگی بر عهده مدیر سرور خواهد بود.
Forgejo نیز گزینهای مشابه برای میزبانی شخصی است که از Gitea منشأ گرفته و با رویکرد جامعهمحور توسعه پیدا کرده است. با گذشت زمان، مسیر توسعه این دو پروژه تا حد زیادی از یکدیگر جدا شده است.
در مجموع، Gitea زمانی بهترین انتخاب است که یک سرویس Git خصوصی، سبک و قابل کنترل میخواهید و مشکلی با مدیریت زیرساخت آن ندارید.
Bitbucket همچنان برای کاربران اکوسیستم Atlassian گزینه مناسبی است
یکپارچهسازی عمیق با Jira مهمترین دلیل انتخاب آن است
Bitbucket همان روند کاری اصلی را که در GitHub مشاهده میکنید ارائه میدهد؛ از جمله مخزنها، Branchها، Pull Requestها، بررسی کد و CI/CD داخلی از طریق Bitbucket Pipelines.
رابط کاربری آن با GitHub متفاوت است، اما یک کاربر باتجربه Git معمولاً زمان زیادی برای سازگار شدن با محیط Bitbucket نیاز ندارد.
مهمترین ویژگی Bitbucket، یکپارچهسازی عمیق آن با Jira است. تیمها میتوانند Commitها، Branchها، Buildها و Deploymentها را به موارد کاری Jira متصل کنند. این قابلیت باعث میشود مسیر یک قابلیت جدید یا یک باگ، از مرحله برنامهریزی تا انتشار نسخه نهایی، راحتتر دنبال شود.
این یکپارچهسازی معمولاً مهمترین دلیل انتخاب Bitbucket برای تیمهایی است که از قبل از Jira و Confluence استفاده میکنند. در چنین محیطی، نگهداری کد در Bitbucket میتواند روند توسعه را منسجمتر کند و نیاز به جابهجایی مداوم بین سرویسهای مختلف را کاهش دهد.
البته Bitbucket در مقایسه با GitHub جامعه عمومی کوچکتری دارد و به همین دلیل برای پروژههای متنبازی که به دنبال جذب مشارکتکنندگان جدید هستند، جذابیت کمتری خواهد داشت.
از طرف دیگر، ممکن است Bitbucket بیشتر بهعنوان بخشی از اکوسیستم بزرگتر Atlassian دیده شود تا یک پلتفرم مستقل برای میزبانی کد. بنابراین، تیمهایی که همین حالا از ابزارهای Atlassian بهره میبرند، معمولاً بیشترین سود را از Bitbucket دریافت میکنند؛ در حالی که توسعهدهندگانی که کنترل کامل روی زیرساخت را میخواهند، ممکن است یک گزینه سبک و متنباز مانند Gitea یا Forgejo را روی سرور شخصی ترجیح دهند.
کدام جایگزین GitHub را انتخاب کنیم؟
پاسخ این سؤال بیش از آنکه به تعداد قابلیتهای هر پلتفرم وابسته باشد، به این موضوع بستگی دارد که دقیقاً چه چیزی را میخواهید تغییر دهید.
اگر به دنبال مهاجرتی ساده و محیطی نسبتاً آشنا هستید، GitLab احتمالاً بهترین نقطه شروع است. اگر پروژه شما متنباز است و کنترل جامعه و استقلال از پلتفرمهای تجاری برایتان اهمیت دارد، Codeberg گزینه جذابی محسوب میشود.
اگر میخواهید کد و اطلاعات پروژه کاملاً روی زیرساخت خودتان باقی بماند، Gitea یا Forgejo انتخابهای مناسبی هستند. در مقابل، برای تیمهایی که بخش مهمی از روند کاری خود را در Jira و سایر ابزارهای Atlassian انجام میدهند، Bitbucket همچنان انتخابی منطقی است.
همچنین لازم نیست حتماً GitHub را بهطور کامل کنار بگذارید. میتوانید مخزنهای مهم را در چند پلتفرم Mirror کنید یا فقط پروژههای خاصی را به سرویس دیگری منتقل کنید. این روش به شما اجازه میدهد کنترل بیشتری روی کد و زیرساخت داشته باشید و در عین حال از دسترسی گسترده و جامعه بزرگ GitHub نیز صرفنظر نکنید.
در نهایت، بهترین جایگزین GitHub لزوماً سرویسی نیست که بیشترین قابلیتها را داشته باشد؛ بلکه پلتفرمی است که با نیازهای فنی، مدل همکاری، سطح کنترل موردنیاز و شیوه مدیریت پروژه شما تناسب بیشتری داشته باشد.
اینتوتک