بسیاری از کاربران ویندوز نمی‌دانند که Microsoft Defender قابلیتی برای مقابله با باج‌افزار دارد که می‌تواند جلوی تغییر غیرمجاز فایل‌های مهم را بگیرد. این قابلیت با نام Controlled folder access شناخته می‌شود و در صورت فعال بودن، اجازه نمی‌دهد برنامه‌های ناشناخته یا غیرمجاز فایل‌های موجود در پوشه‌های محافظت‌شده را تغییر دهند.

این ویژگی به‌خصوص برای فایل‌های شخصی مانند اسناد، تصاویر، ویدیوها و فایل‌های کاری مفید است. نکته مهم این است که Controlled folder access فقط به برنامه‌های مشکوک محدود نمی‌شود و ممکن است گاهی یک برنامه کاملاً سالم را هم مسدود کند. بنابراین بهتر است بعد از فعال‌سازی، نحوه مدیریت برنامه‌های مسدودشده را هم بدانید.

بعضی توصیه‌های قدیمی برای نگهداری کامپیوتر هنوز هم بین کاربران رایج هستند؛ از دیفرگ کردن مداوم SSD گرفته تا پاک کردن رجیستری و استفاده از برنامه‌های آزادکننده رم. در ویندوز ۱۱ بسیاری از این کارها دیگر ضرورت ندارند و بعضی از آن‌ها حتی می‌توانند دردسر ایجاد کنند.

قابلیت Virtualization-based Security یا VBS یکی از لایه‌های امنیتی ویندوز ۱۱ است که با کمک مجازی‌سازی سخت‌افزاری یک محیط ایزوله برای اجرای برخی قابلیت‌های امنیتی ایجاد می‌کند. Memory Integrity یا HVCI نیز یکی از مهم‌ترین اجزای این ساختار است و با بررسی کدهای سطح کرنل و درایورها، احتمال اجرای کد مخرب در بخش‌های حساس ویندوز را کاهش می‌دهد.

این قابلیت‌ها می‌توانند مقداری سربار پردازشی ایجاد کنند و در بعضی بازی‌ها یا برنامه‌های سنگین باعث کاهش عملکرد شوند. با این حال، مقدار افت عملکرد ثابت نیست و به پردازنده، بازی، درایورها و نوع workload بستگی دارد. در سیستم‌های جدید که از قابلیت‌های سخت‌افزاری موردنیاز مانند MBEC پشتیبانی می‌کنند، تأثیر Memory Integrity معمولاً کمتر از سیستم‌های قدیمی‌تر است.

فایروال Microsoft Defender در مجموع فایروال قابل‌قبولی است. مشکل اصلی آن کمبود قابلیت نیست، بلکه بیشتر به تنظیمات پیش‌فرض و رابط کاربری آن مربوط می‌شود. فیلتر کردن ارتباطات خروجی در حالت پیش‌فرض عملاً مدیریت چندانی ندارد و کنترل تک‌تک برنامه‌ها از طریق رابط کاربری نیز بسیار خسته‌کننده است.

با نصب و استفاده از یک فایروال جانبی، دو مزیت اصلی به دست می‌آورید: سهولت استفاده و کنترل بیشتر. می‌توانید ببینید هر برنامه با کدام سرویس اینترنتی ارتباط برقرار می‌کند، هنگام تلاش یک برنامه برای برقراری اتصال هشدار دریافت کنید، فیلتر DNS راه‌اندازی کنید و سیاست‌های امنیتی را برای کل شبکه تعریف کنید.

برای این کار دو رویکرد متفاوت وجود دارد. در روش اول، فایروال دیگری را روی کامپیوتر نصب می‌کنید تا کنترل بیشتری در اختیارتان قرار دهد. روش دوم این است که فایروال را مستقیماً روی روتر یا بخشی از زیرساخت شبکه اجرا کنید. دو گزینه اول این فهرست برای اجرا روی کامپیوتر طراحی شده‌اند و دو گزینه بعدی در سطح شبکه فعالیت می‌کنند. با اینتوتک همراه باشید تا این برنامه‌های جایگزین فایروال ویندوز ۱۱ را بررسی کنیم.

وقتی حدود ۱۵ سال پیش استفاده از رایانه را شروع کردم، یکی از نخستین چیزهایی که مربی به من آموزش داد، نحوه کار با کنترل پنل بود. آن زمان دوران ویندوز XP بود و کنترل پنل تقریباً تنها جایی محسوب می‌شد که می‌توانستید بیشتر تنظیمات رایانه ویندوزی خود را تغییر دهید.

اما مایکروسافت در سال ۲۰۱۲ و هم‌زمان با عرضه ویندوز ۸، برنامه Settings را معرفی کرد و از آن زمان به‌تدریج قابلیت‌های کنترل پنل را به رابط کاربری جدید منتقل کرده است. ویندوز ۱۱ نیز همین روند را ادامه داده، اما جایگزین کردن ابزاری که حدود چهار دهه بخشی از ویندوز بوده، کار ساده‌ای نیست.

مایکروسافت نیز همچنان این فرایند را با احتیاط پیش می‌برد. دلیل آن فقط طراحی ظاهری نیست؛ ویندوز باید طیف بسیار گسترده‌ای از سخت‌افزارها و درایورها و دستگاه‌ها را پشتیبانی کند. به همین دلیل، انتقال کامل قابلیت‌های قدیمی به Settings نیازمند سازگاری با شرایط بسیار متنوعی است.

در نتیجه، با وجود اینکه Settings در ویندوز ۱۱ به مرکز اصلی مدیریت سیستم تبدیل شده، هنوز چند قابلیت مهم وجود دارد که برای دسترسی به تنظیمات پیشرفته آن‌ها باید به کنترل پنل یا ابزارهای قدیمی ویندوز مراجعه کنید.