اورکلاک کردن پردازنده‌، کارت گرافیک و رم و کاهش تایمینگ آن، چقدر سرعت سیستم شما را بیشتر می‌کند؟

یک سوال مهم که هر اورکلاکر تازه‌کاری می‌پرسد، اگر پردازنده یا رم را اورکلاک کنم، نتیجه‌ی بنچ‌مارک‌ها و سرعت کلی سیستم چند درصد بهتر می‌شود؟

تایمینگ رم چطور؟ آیا اصولاً تایمینگ رم مهم است؟ در ادامه به پاسخ این سوالات می‌پردازیم.

این روش سوال کردن شاید غیرحرفه‌ای به نظر برسد، بهتر است دقیق‌تر سوال کنیم:

آزمونی دقیق و نتایج بنچ‌مارک‌های مختلف

یکی از وب‌سایت‌های تخصصی برای دریافت پاسخ این سوالات ساده و در عین حال بسیار مهم، با حوصله مشغول آزمایش شده تا جواب را برایمان به صورت ساده بیان کند.

اگر تاکنون اورکلاک کرده باشید، احتمالاً شما هم جواب این سوالات را می‌دانید ولیکن بهتر است نگاهی دقیق‌تر به ماجرای اورکلاک و رفتار غیر خطی سیستم داشته باشیم.

سیستم تست و بنچ‌مارک‌ها

برای انجام این آزمون، سیستمی نسبتاً جدید و پیشرفته انتخاب شده است. مشخصات آن را ببینید:

 پردازنده‌ی انتخابی یک هسول رده اول است. کارت گرافیک هم سریع‌ترین تک‌هسته‌ای ای‌ام‌دی است. رم RipjawsX کمپانی G.Skill هم یکی از بهترین‌های بازار است. همه‌ی قطعات روی مادربوردی با چیپ‌ست Z87 سرهم شده‌اند و البته مادربورد گیگابایت هم از سری OC Force و ویژه‌ی اورکلاک است.

سیستم پس از بهینه‌سازی و اورکلاک

پردازنده از 3.9 گیگاهرتز توربو بوست در حالت عادی به 4.6 گیگاهرتز صعود می‌کند.

رم سیستم که در حالت عادی سرعت 1600 مگاهرتز و تایمینگ 11 دارد به سرعت 1600 مگاهرتز با تایمینگ 9 و حالت دیگر به سرعت 2400 مگاهرتز با تایمینگ 9-11-11-21 تغییر می‌کند.

اگر در خصوص تایمینگ رم اطلاعات خاصی ندارید، کمی صبر کنید. مقاله‌ی کاملی در رابطه با خرید رم، کمیت‌های مهم در عملکرد آن و به طور کلی راهنمای خرید رم تهیه خواهم کرد.

کارت گرافیک هم گزینه‌ی آخر است که تا 1200 مگاهرتز هسته و 1400 مگاهرتز برای حافظه اورکلاک می‌شود.

نتیجه‌ی بنچ‌مارک‌ها و توضیح کوتاه موارد مهم

چندین بنچ‌مارک مختلف که هر یک بیانگر جنبه‌ای از کارکرد سیستم است، اجرا و بررسی شده است. توضیح دادن تمام موارد مشکل و طولانی است لذا کوتاه اشاره می‌کنم که:

• مجموعه‌ی 3DMark و نسخه‌های مختلف آن، عملکرد کلی کارت گرافیک و پردازنده را ارزیابی می‌کنند و در این میان فایراسترایک قرابت خوبی به میانگین سرعت اجرای بازی‌های مختلف دارد.
• Catzilla و Heaven روی کارت گرافیک و عملکرد آن متمرکز هستند.
• wPrime بنچ‌مارکی محاسباتی برای ارزیابی پردازنده‌ی اصلی است. SuperPi هم همین حالت کلی را دارد.
• Cinebench یک بنچ‌مارک برای انجام رندر سه‌بعدی است که معمولاً حالت بررسی پردازنده‌ی اصلی آن توسط وب‌سایت‌های تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرد و کمتر از بخش OpenGL آن استفاده می‌شود. در اینجا هم بخش پردازنده‌ی اصلی آن مورد بررسی قرار گرفته است.

نتایج، آیا اورکلاک کردن سیستم، عملکرد را به صورت خطی بهینه می‌کند؟

در جدول زیر نتیجه‌ی تمام آزمایشات ذکر شده است:

	پردازنده‌ی اصلی			رم				کارت گرافیک
	حالت عادی	اورکلاک شده	اختلاف درصد	کاهش تایمینگ	اختلاف درصد	افزایش سرعت	اختلاف درصد	افزایش سرعت هسته	اختلاف درصد	افزایش سرعت حافظه	اختلاف درصد
سرعت پردازنده‌ی اصلی (گیگاهرتز)	3.9	4.6	17.9	4.6	17.9	4.6	17.9	4.6	17.9	4.6	17.9
سرعت حافظه‌ی رم (مگاهرتز)	DDR3-1600	DDR3-1600	0	DDR3-1600	0	DDR3-2400	50	DDR3-2400	50	DDR3-2400	50
تایمینگ حافظه (سیکل کلاک)	11-11-11-28 1T	11-11-11-28 1T	0	9-9-9-24 1T	18	9-11-11-21 1T	18	9-11-11-21 1T	18	9-11-11-21 1T	18
سرعت هسته‌ی کارت گرافیک (مگاهرتز)	1050	1050	0	1050	0	1050	0	1200	14.3	1200	14.3
سرعت حافظه‌ی کارت گرافیک (مگاهرتز)	1350	1350	0	1350	0	1350	0	1350	0	1400	3.7
بنچ‌مارک	پردازنده‌ی اصلی			رم				کارت گرافیک
	حالت عادی	اورکلاک شده	اختلاف درصد	کاهش تایمینگ	اختلاف درصد	افزایش سرعت	اختلاف درصد	افزایش سرعت هسته	اختلاف درصد	افزایش سرعت حافظه	اختلاف درصد
Aquamark	324383	366380	12.9	369212	0.80	385875	4.50	391298	1.40	391680	0.10
3DMark 03	154951	171007	10.40	171317	0.20	171063	-0.10	180194	5.30	181206	0.60
3DMark 05	42121	48828	15.90	49390	1.20	49868	1.00	50101	0.50	50175	0.10
3DMark 06	33870	39177	15.70	39309	0.30	39455	0.40	39586	0.30	39748	0.40
3DMark Vantage	40657	44244	8.80	44437	0.40	45070	1.40	46799	3.80	47197	0.90
3DMark 11 Entry	17421	17961	3.10	18297	1.90	18951	3.60	20486	8.10	20582	0.50
3DMark 11 Performance	13558	14199	4.70	14223	0.20	14780	3.90	15851	7.20	16020	1.10
3DMark 11 Extreme	4686	4708	0.50	4708	0.00	4729	0.40	5208	10.10	5268	1.20
3DMark Ice Storm	159429	188056	18.00	189287	0.70	190033	0.40	190359	0.20	191835	0.80
3DMark Cloud Gate	25781	28768	11.60	28852	0.30	29348	1.70	30005	2.20	30223	0.70
3DMark Fire Strike	9656	9830	1.80	9857	0.30	9879	0.20	10750	8.80	10837	0.80
3DMark Fire Strike Extreme	4934	4980	0.90	4991	0.20	4993	0.00	5449	9.10	5516	1.20
Catzilla 576p	22449	23031	2.60	23350	1.40	23452	0.40	25098	7.00	26067	3.90
Catzilla 720p	19051	19206	0.80	19237	0.20	19347	0.60	21024	8.70	21488	2.20
Catzilla 1080p	11471	11539	0.60	11541	0.00	11577	0.30	12547	8.40	12846	2.40
Catzilla 1440p	6767	6793	0.40	6806	0.20	6816	0.10	7398	8.50	7593	2.60
Heaven Basic DX9	5223	5444	4.20	5453	0.20	5490	0.70	5906	7.60	6026	2.00
Heaven Xtreme DX11	3146	3161	0.50	3175	0.40	3172	-0.10	3452	8.80	3510	1.70
XTU	940	1003	6.70	1020	1.70	1162	13.90	-	-	-	-
wPrime 32M	6.062	5,071	19.50	5.07	0.00	5.069	0.00	-	-	-	-
wPrime 1024M	186.605	157.218	18.70	157.141	0.00	157.123	0.00	-	-	-	-
SuperPi 1M	9.257	7.869	17.60	7.82	0.60	7.8	0.30	-	-	-	-
Superpi 32M	500	430	16.30	425	1.20	408	4.20	-	-	-	-
Cinebench R11.5	8.5	10.01	17.80	10.03	0.20	10.18	1.50	-	-	-	-
Cinebench R15	787	920	16.90	923	0.30	946	2.50	-	-	-	-

 

 در جدول فوق تفاوت‌ها نسبت به ستون قبلی است. مثلاً وقتی هسته‌ی کارت گرافیک حدود 14.3 درصد اورکلاک شده، امتیاز فایراسترایک تنها 8.8 درصد بهتر شده است و وقتی رم آن هم حدود 3.7 درصد اورکلاک شده، نتیجه تنها 0.8 درصد بهینه شده است.

در مورد پردازنده‌ی اصلی 17.9 درصد اورکلاک کردن موجب شده که نتیجه‌ی بنچ‌مارک سین‌بنچ حدود 17 درصد بهینه شود که نشان می‌دهد این بنچ‌مارک و به طور کلی نرم‌افزارهای سنگین رندر و محاسباتی، با سرعت کلاک پردازنده رابطه‌ی خطی دارند. به بیان ساده:

در نهایت به بخش پیچیده‌ی داستان می‌رسیم که حتی اورکلاکر‌های حرفه‌ای هم تصور نادرستی در مورد آن دارند، اورکلاک رم و مسأله‌ی کاهش یا افزایش تایمینگ.

کاهش تایمینگ رم که بر حسب تعداد سیکل کلاک بیان می‌شود، چندان موثر نیست به طوری که کاهش حدود 18 درصدی تایمینگ (البته مهم‌ترین تأخیر را در نظر گرفته‌ام) در بهترین حالت اثر 2 درصدی دارد. در بنچ‌مارک محاسباتی سین‌بنچ که نتیجه‌ی آن بسیار مهم و معتبر است، تفاوت به کمتر از 0.5 درصد می‌رسد!

سرعت باس رم و در نتیجه پهنای باند آن گاهاً اثر خوبی دارد ولیکن در سین‌بنچ می‌بینیم که 50 درصد سرعت بیشتر منجر به تنها 2 الی 3 درصد افزایش عملکرد شده است. لذا می‌توان گفت که حتی سرعت باس رم هم اصلی اساسی در اورکلاک سیستم نیست.

سخن آخر و جمع‌بندی

اگر اهل اورکلاک هستید، بهتر است اورکلاک کردن رم و همچنین حافظه‌ی کارت گرافیک را در آخرین مراحل انجام دهید. مهم سرعت کلاک پردازنده‌ی اصلی و سرعت کلاک هسته‌ی پردازنده‌ی گرافیکی است. اورکلاک کردن این دو قطعه به میزان 10 درصد، عملاً کمتر از 10 درصد و حتی 5 درصد در سرعت کلی سیستم شما تأثیر می‌گذارد.

میزان اثر و به بیان دیگر خطی بودن رابطه به این بستگی دارد که از چه نرم‌افزارهایی استفاده می‌کنید. ممکن است در یک بازی، 10 درصد سرعت بیشتر هسته‌ی کارت گرافیک، بیش از 8 درصد اثرگذار باشد و در بازی دیگری، کمتر از 3 درصد! در مورد پردازنده‌ی اصلی هم همین طور است.

اینتوتک