ابزارهای کانتینرسازی به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهند برنامه‌ها و وابستگی‌های آن‌ها را در محیطی جداگانه اجرا کنند؛ بدون اینکه لازم باشد برای هر برنامه یک سیستم‌عامل کامل نصب شود. داکر (Docker) یکی از شناخته‌شده‌ترین ابزارها برای این کار است، اما اگر امنیت بیشتر، اجرای کانتینرها بدون دسترسی مدیریتی و حذف سرویس پس‌زمینه دائمی برایتان اهمیت دارد، پادمن (Podman) می‌تواند جایگزین مناسبی باشد.
پادمن بسیاری از قابلیت‌های اصلی داکر را ارائه می‌کند و با بیشتر ایمیج‌های سازگار با استاندارد OCI کار می‌کند. با این حال، جایگزینی کامل داکر در همه پروژه‌ها امکان‌پذیر نیست و پیش از مهاجرت باید سازگاری ابزارها و تنظیمات پروژه را بررسی کنید.
پادمن چیست و چرا می‌تواند جایگزین داکر شود؟
پادمن (Podman) یک موتور متن‌باز برای ساخت، اجرا و مدیریت کانتینرهاست. این ابزار بسیاری از فرمان‌های آشنای داکر را پشتیبانی می‌کند و به همین دلیل، افرادی که قبلاً با Docker کار کرده‌اند، معمولاً می‌توانند بدون یادگیری یک روش کاملاً جدید از آن استفاده کنند.
تفاوت مهم این دو ابزار در معماری آن‌هاست. داکر معمولاً از سرویس پس‌زمینه‌ای به نام dockerd برای مدیریت کانتینرها استفاده می‌کند. پادمن برای اجرای معمول کانتینرها به چنین سرویس مرکزی دائمی نیاز ندارد و می‌تواند فرایندها را مستقیماً تحت حساب کاربر اجرا کند.
این معماری به‌ویژه در سرورهای لینوکسی چندکاربره اهمیت دارد؛ زیرا می‌توان کانتینرها را بدون وابستگی به یک سرویس مدیریتی مشترک اجرا کرد. پادمن همچنین از اجرای بدون دسترسی ریشه یا Rootless پشتیبانی می‌کند؛ قابلیتی که احتمال آسیب ناشی از برخی خطاهای امنیتی را کاهش می‌دهد، هرچند به‌تنهایی تضمین‌کننده امنیت کامل نیست.
تفاوت Docker و Podman چیست؟
هر دو ابزار برای ساخت و اجرای کانتینرها مناسب‌اند، اما در مدیریت سرویس‌ها و سازگاری با ابزارهای جانبی تفاوت‌هایی دارند.
| ویژگی | Docker | Podman |
|---|---|---|
| معماری اجرا | معمولاً متکی به سرویس پس‌زمینه | بدون نیاز به سرویس مرکزی دائمی |
| اجرای بدون دسترسی ریشه | پشتیبانی می‌شود | از قابلیت‌های اصلی ابزار است |
| فرمان‌های ترمینال | ابزار مرجع در بسیاری از پروژه‌ها | شباهت زیادی به فرمان‌های داکر دارد |
| پشتیبانی از Compose | پشتیبانی رسمی و گسترده | نیازمند فراهم بودن ارائه‌دهنده سازگار |
| مدیریت گروهی کانتینرها | از طریق ابزارهای مختلف | پشتیبانی داخلی از Pod |
| سازگاری با ابزارهای موجود | معمولاً بهتر | در بعضی پروژه‌ها به تنظیمات اضافی نیاز دارد |
یکی از مزیت‌های پادمن، امکان ساخت Pod است؛ یعنی می‌توانید چند کانتینر مرتبط را در یک گروه قرار دهید و برخی منابع مانند فضای شبکه را میان آن‌ها به اشتراک بگذارید. این قابلیت برای آزمایش برنامه‌هایی که از چند سرویس تشکیل شده‌اند مفید است.
با این حال، اگر پروژه شما به Docker Compose با تنظیمات پیچیده، Docker Swarm یا ابزارهایی وابسته است که مستقیماً با سرویس داکر ارتباط برقرار می‌کنند، بهتر است پیش از مهاجرت سازگاری آن‌ها را بررسی کنید. پادمن جایگزین یکسان و بی‌نقصی برای تمام قابلیت‌های داکر نیست.
آموزش نصب و اجرای اولین کانتینر با Podman
در توزیع‌های لینوکس مبتنی بر دبیان و اوبونتو می‌توانید پادمن را از مخازن بسته‌های سیستم نصب کنید. در فدورا نیز نصب آن از طریق مدیر بسته dnf امکان‌پذیر است.
در اوبونتو یا دبیان، ترمینال را باز کنید و فرمان‌های زیر را اجرا کنید:
sudo apt update
sudo apt install podman
در فدورا از این فرمان استفاده کنید:
sudo dnf install podman
پس از نصب، برای بررسی وضعیت و نسخه ابزار، فرمان زیر را اجرا کنید:
podman info
اکنون می‌توانید یک کانتینر آزمایشی را اجرا کنید. فرمان زیر ایمیج رسمی Nginx را دریافت می‌کند و یک وب‌سرور در دسترس روی درگاه ۸۰۸۰ سیستم اجرا خواهد کرد:
podman run -d --name web-test -p 8080:80 docker.io/library/nginx
برای مشاهده کانتینرهای در حال اجرا از این فرمان استفاده کنید:
podman ps
اگر می‌خواهید گزارش اجرای کانتینر را ببینید، فرمان زیر کاربرد دارد:
podman logs web-test
برای توقف کانتینر آزمایشی نیز این فرمان را اجرا کنید:
podman stop web-test
نکته مهم این است که نصب و راه‌اندازی پادمن در ویندوز و مک‌او‌اس با لینوکس تفاوت دارد؛ زیرا کانتینرهای لینوکسی به هسته لینوکس وابسته‌اند و پادمن در این سیستم‌عامل‌ها از یک ماشین مجازی لینوکس استفاده می‌کند.
آیا می‌توان پروژه‌های Docker Compose را با Podman اجرا کرد؟
بله؛ در بسیاری از پروژه‌ها می‌توانید فایل compose.yaml یا docker-compose.yml موجود را با پادمن به کار ببرید. با این حال، قابلیت Compose در پادمن به یک ارائه‌دهنده جداگانه مانند podman-compose یا Docker Compose متکی است و همه رفتارها و قابلیت‌ها لزوماً با داکر یکسان نیستند.
برای بررسی اینکه دستور Compose در سیستم شما در دسترس است، این فرمان را اجرا کنید:
podman compose version
اگر ارائه‌دهنده مناسب نصب شده باشد، می‌توانید در پوشه پروژه فرمان زیر را امتحان کنید:
podman compose up -d
اگر فرمان اجرا نشد، باید ارائه‌دهنده Compose را نصب یا تنظیم کنید. همچنین بهتر است پیش از انتقال یک سرویس مهم، مواردی مانند شبکه‌ها، دسترسی به فایل‌ها، Volumeها و وابستگی بین سرویس‌ها را آزمایش کنید؛ زیرا این بخش‌ها ممکن است هنگام مهاجرت رفتار متفاوتی داشته باشند.
داکر بهتر است یا پادمن؟
انتخاب مناسب به نوع پروژه و ابزارهایی بستگی دارد که استفاده می‌کنید.
- پادمن را انتخاب کنید اگر اجرای Rootless، حذف وابستگی به سرویس مرکزی دائمی و یکپارچگی با ابزارهای لینوکسی برایتان اهمیت دارد.
- داکر را انتخاب کنید اگر می‌خواهید با کمترین تغییر از اکوسیستم گسترده Docker Compose استفاده کنید یا پروژه شما به قابلیت‌های اختصاصی داکر وابسته است.
- هر دو را آزمایش کنید اگر قصد مهاجرت یک پروژه موجود را دارید؛ ابتدا محیط آزمایشی بسازید و عملکرد شبکه، ذخیره‌سازی و اجرای خودکار سرویس‌ها را بررسی کنید.
در نهایت، پادمن صرفاً نسخه‌ای سبک‌تر از داکر نیست؛ بلکه روش متفاوتی برای مدیریت کانتینرها ارائه می‌دهد. این ابزار برای بسیاری از کاربردهای لینوکسی جایگزین مناسبی است، اما اگر پروژه شما به قابلیت‌های خاص داکر وابسته باشد، مهاجرت بدون بررسی می‌تواند دردسرساز شود.
اینتوتک