گاهی کند شدن وای‌فای به معنی ضعیف بودن مودم یا روتر نیست و ممکن است یک تنظیم ساده باعث محدود شدن سرعت اینترنت شده باشد. بعضی از روترهای جدید قابلیتی به نام ECO Mode یا حالت صرفه‌جویی در مصرف انرژی دارند که با هدف کاهش برق مصرفی دستگاه طراحی شده است؛ اما بسته به مدل روتر و سطح صرفه‌جویی انتخاب‌شده، ممکن است عملکرد شبکه بی‌سیم را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
اگر با وجود داشتن اینترنت پرسرعت، گاهی سرعت دانلود و آپلود وای‌فای شما کمتر از حد انتظار است، بهتر است تنظیمات مصرف انرژی روتر را بررسی کنید. در ادامه با نحوه عملکرد ECO Mode، روش غیرفعال کردن آن در روترهای مختلف و شیوه آزمایش سرعت اینترنت آشنا می‌شوید.
حالت ECO مودم و روتر چیست و چگونه سرعت وای‌فای را کاهش می‌دهد؟
حالت ECO یا Power Saving Mode قابلیتی برای کاهش مصرف انرژی تجهیزات شبکه است. این ویژگی در برخی مودم‌ها، روترها و سیستم‌های وای‌فای مش وجود دارد و با محدود کردن بخشی از توان مصرفی دستگاه، به کاهش برق مصرفی کمک می‌کند.
در سیستم‌های TP-Link Deco، حالت ECO شامل چند قابلیت مختلف است که مهم‌ترین آن‌ها Power Mode است. این بخش معمولاً سه وضعیت دارد:
- Normal Mode: روتر با وضعیت عادی کار می‌کند و محدودیت عملکرد ناشی از حالت صرفه‌جویی اعمال نمی‌شود.
- Power-Saving Mode: مصرف انرژی کاهش پیدا می‌کند و ممکن است سرعت شبکه کمی محدود شود.
- Ultra Power-Saving Mode: دستگاه با حداقل مصرف انرژی کار می‌کند و محدودیت سرعت شبکه می‌تواند محسوس‌تر باشد.
بنابراین اگر برای کاهش مصرف برق، حالت صرفه‌جویی را فعال کرده باشید، ممکن است بخشی از توان عملکردی شبکه را نیز محدود کرده باشید.
البته نباید تصور کنید هر گزینه‌ای با عنوان ECO الزاماً سرعت اینترنت را کاهش می‌دهد. تأثیر این قابلیت به مدل دستگاه، نسخه نرم‌افزار و نوع تنظیمات انتخاب‌شده بستگی دارد. به عنوان مثال، در روترهای Deco حالت Normal Mode عملکرد وای‌فای را محدود نمی‌کند.
چگونه حالت ECO مودم تی پی لینک را غیرفعال کنیم؟
اگر از سیستم مش TP-Link Deco استفاده می‌کنید، می‌توانید تنظیمات مصرف انرژی را مستقیماً از برنامه موبایل Deco تغییر دهید. این کار معمولاً زمان زیادی نمی‌برد و نیازی به بازنشانی تنظیمات روتر یا تغییر رمز وای‌فای ندارد.
مسیر تنظیمات در برنامه Deco:
Deco App → More → ECO Mode → Power Mode → Normal Mode
برنامه Deco ← بیشتر ← حالت ECO ← حالت عملکرد ← حالت عادی
پس از ورود به این قسمت، گزینه Normal Mode را انتخاب کنید تا محدودیت‌های مربوط به صرفه‌جویی در مصرف انرژی غیرفعال شوند.
تفاوت غیرفعال کردن ECO Mode با افزایش توان سیگنال وای‌فای
باید توجه داشته باشید که غیرفعال کردن حالت صرفه‌جویی انرژی با افزایش قدرت فرستنده وای‌فای یکسان نیست.
برخی روترها تنظیم جداگانه‌ای برای کنترل توان ارسال سیگنال دارند. افزایش این مقدار ممکن است پوشش شبکه را در بعضی شرایط بهتر کند؛ اما لزوماً سرعت اینترنت را افزایش نمی‌دهد.
در واقع، اگر توان ارسال روتر بیش از حد افزایش پیدا کند، ممکن است ارتباط نامتعادل شود؛ زیرا دستگاه‌هایی مانند گوشی و لپ‌تاپ همچنان با توان محدود خود سیگنال ارسال می‌کنند. بنابراین بهتر است ابتدا حالت عادی مصرف انرژی را فعال کنید و سراغ تنظیمات پیشرفته توان فرستنده نروید.
تنظیمات صرفه‌جویی انرژی در مودم‌های TP-Link و روترهای دیگر
قابلیت صرفه‌جویی انرژی فقط به سیستم‌های Deco محدود نیست. برخی روترهای معمولی TP-Link نیز تنظیماتی برای کاهش مصرف برق و مدیریت توان شبکه بی‌سیم دارند.
غیرفعال کردن ECO Mode در روترهای TP-Link Archer
در بعضی از روترهای سری Archer می‌توانید از برنامه Tether برای مدیریت حالت صرفه‌جویی استفاده کنید.
مسیر تنظیمات در برنامه Tether:
TP-Link Tether → More → ECO Mode
تی‌پی‌لینک تتر ← بیشتر ← حالت ECO
در این بخش می‌توانید حالت مصرف انرژی را بررسی و در صورت پشتیبانی دستگاه، آن را روی وضعیت عادی قرار دهید.
همچنین در برخی مدل‌ها امکان تغییر این تنظیمات از طریق پنل مدیریت تحت وب وجود دارد.
مسیر تنظیمات در پنل روتر:
Advanced → System → ECO Mode
پیشرفته ← سیستم ← حالت ECO
توجه داشته باشید که گزینه‌های موجود در این بخش به مدل روتر و نسخه Firmware بستگی دارند.
تنظیم توان ارسال سیگنال در روترهای ASUS
در برخی روترهای ASUS تنظیمی با عنوان Tx power adjustment وجود دارد که برای کنترل توان ارسال سیگنال بی‌سیم استفاده می‌شود.
مسیر تنظیمات:
Wireless → Professional → Tx power adjustment
بی‌سیم ← حرفه‌ای ← تنظیم توان ارسال
این گزینه با حالت ECO یکسان نیست و بهتر است مقدار آن را بدون دلیل تغییر ندهید. تنظیمات پیش‌فرض سازنده معمولاً برای ایجاد تعادل میان پوشش شبکه، پایداری اتصال و محدودیت‌های قانونی توان ارسال انتخاب شده‌اند.
بررسی Transmit Power Control در روترهای NETGEAR
برخی روترهای NETGEAR نیز گزینه‌ای با نام Transmit Power Control دارند که امکان تنظیم توان ارسال وای‌فای را فراهم می‌کند.
مسیر تنظیمات در پنل مدیریت:
Advanced → Advanced Setup → Advanced Wireless Settings
پیشرفته ← تنظیمات پیشرفته ← تنظیمات پیشرفته بی‌سیم
در مدل‌های سازگار، می‌توانید توان ارسال را برای هر باند وای‌فای به‌صورت جداگانه تنظیم کنید. در بسیاری از مدل‌های پشتیبانی‌شده، مقدار پیش‌فرض ۱۰۰ درصد است و امکان کاهش آن وجود دارد.
این تنظیم نیز مستقیماً معادل ECO Mode نیست؛ بنابراین صرفاً برای افزایش سرعت اینترنت نباید مقدار توان ارسال را تغییر دهید.
چگونه بفهمیم غیرفعال کردن حالت ECO سرعت اینترنت را افزایش داده است؟
برای بررسی تأثیر تنظیمات مصرف انرژی، بهتر است قبل و بعد از تغییر حالت روتر تست سرعت اینترنت انجام دهید. تنها مشاهده سرعت دانلود کافی نیست؛ زیرا ممکن است بیشترین تأثیر روی سرعت آپلود یا تأخیر شبکه دیده شود.
برای اندازه‌گیری دقیق‌تر، از سرویس‌هایی مانند Speedtest استفاده کنید و این مقادیر را یادداشت کنید:
- Download: سرعت دریافت اطلاعات از اینترنت.
- Upload: سرعت ارسال اطلاعات به اینترنت.
- Ping: مدت‌زمان رفت‌وبرگشت داده‌ها بین دستگاه و سرور.
- Jitter: میزان نوسان تأخیر شبکه در طول ارتباط.
برای اینکه نتیجه آزمایش قابل اعتماد باشد، شرایط تست را ثابت نگه دارید:
- از یک گوشی یا لپ‌تاپ مشخص استفاده کنید.
- فاصله خود از روتر را تغییر ندهید.
- در تمام آزمایش‌ها به یک باند وای‌فای متصل باشید.
- سرور یکسانی را برای تست سرعت انتخاب کنید.
- آزمایش را چند بار تکرار کنید و میانگین نتایج را مقایسه کنید.
- هنگام آزمایش، دانلودهای حجیم و فعالیت‌های سنگین سایر دستگاه‌ها را متوقف کنید.
آیا خاموش کردن ECO Mode واقعاً می‌تواند سرعت وای‌فای را دو برابر کند؟
تأثیر این تغییر برای همه کاربران یکسان نیست. در یک آزمایش واقعی روی سیستم مش TP-Link Deco X50، پس از تغییر حالت صرفه‌جویی به وضعیت عادی، سرعت دانلود از ۱۴۹ به ۳۱۱ مگابیت‌برثانیه و سرعت آپلود از ۳۷ به ۲۲۰ مگابیت‌برثانیه افزایش پیدا کرده بود.
همچنین مقدار Ping در حالت بدون بار از ۲۲ به ۱۱ میلی‌ثانیه کاهش یافته بود.
این اعداد نتایج یک آزمایش مشخص هستند و تضمینی برای تکرار همین میزان افزایش سرعت در سایر روترها محسوب نمی‌شوند.
نکته مهم این است که سرعت اینترنت فقط به تنظیمات روتر وابسته نیست. نوع گوشی، فاصله از دستگاه، تداخل امواج، شلوغی کانال وای‌فای، کیفیت ارتباط بین گره‌های مش و محدودیت سرویس‌دهنده اینترنت نیز روی نتیجه تأثیر می‌گذارند.
به همین دلیل اگر بعد از غیرفعال کردن ECO Mode تغییری مشاهده نکردید، بهتر است سایر عوامل مؤثر بر سرعت وای‌فای را نیز بررسی کنید.
آیا همیشه باید حالت صرفه‌جویی انرژی مودم را خاموش کنیم؟
خیر. اگر مصرف برق برای شما اهمیت زیادی دارد و سرعت اینترنت فعلی رضایت‌بخش است، دلیلی برای غیرفعال کردن دائمی قابلیت‌های صرفه‌جویی وجود ندارد.
اما اگر با افت سرعت وای‌فای، آپلود کند یا نوسان اتصال مواجه هستید، بررسی ECO Mode یکی از ساده‌ترین کارهایی است که پیش از خرید روتر جدید می‌توانید انجام دهید.
پیشنهاد می‌شود ابتدا حالت Normal Mode را فعال کنید و چند تست سرعت انجام دهید. اگر تفاوت محسوسی مشاهده کردید، می‌توانید تصمیم بگیرید که افزایش عملکرد شبکه ارزش مصرف برق بیشتر را دارد یا خیر.
اینتوتک