گوگل می‌خواهد با Accelerated Mobile Pages یا به اختصار AMP که در حقیقت نوعی خاص از HTML است، بارگذاری وب‌سایت توسط وسایل همراه را سریع‌تر کند. AMP HTML محدودیت‌هایی مثل پشتیبانی ناقص از جاوااسکریپت و انیمیشن‌ها دارد و در مقابل با کش کردن صفحه روی سرورهای گوگل و تگ‌های خاص، سرعت بارگذاری و رندر شدن را بیشتر می‌کند. در ادامه با AMP HTML بیشتر آشنا می‌شویم.

AMP گوگل چیست؟

در اکتوبر 2015 گوگل فریم‌ورک جدید و متن‌بازی برای طراحی صفحات وب (HTML) معرفی کرد. هدف این است که صفحات وب با طراحی سبک‌تر و مناسب برای وسایل همراه، طراحی شوند. صفحات AMP HTML کاملاً استاندارد هستند و صرفاً محدودیت‌های خاصی مطرح شده و ویژگی‌هایی خاص، لحاظ شده است. لذا مدیران وب‌سایت باید در طراحی خود، تغییراتی ایجاد کنند که البته گاهی بسیار زیاد است.

بنابر تخمین گوگل، صفحات AMP نسبت به صفحات معمولی HTML حداکثر 85 درصد سریع‌تر بارگذاری می‌شوند. مقایسه در مرور وب از طریق اینترنت نسل سوم (اینترنت سیم‌کارت) صورت گرفته است، لذا عددی به دست آمده برای کشورهایی که اینترنت سریع ندارند، بسیار عالی است.

AMP برای اهالی وب، چه کاربران و خوانندگان و چه توسعه‌دهندگان، وب‌مسترها و نویسندگان، مفید است. چه بسا مواقعی که در انتظار بارگذاری یک صفحه‌ی وب، دقایقی مفید را تلف کرده‌ایم و چه بسا تولیدکنندگان محتوا که با وجود مشکلات وب، نمی‌توانند خدمات خود را در اختیار کاربر قرار داده و کسب درآمد کنند.

یکی از راه‌های افزایش سرعت این است که تبلیغات وب‌سایت‌ها توسط اپلیکیشن‌ها و کدهای اضافی، حذف شود. کاربران از این روش سود می‌برند اما مدیران متضرر شده و هزینه‌ی کمتری برای خلق محتوای مفید، صرف می‌کنند و در ادامه کاربر با انبوهی از خدمات و محتوای بی‌کیفیت روبرو می‌شود. بنابراین اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، سرعت کم وب همیشه مضر بوده و خواهد بود. گوگل می‌خواهد بازی طرفین، برد-برد باشد و به همین جهت AMP را معرفی کرده است. اما AMP چطور کار می‌کند و سرعت بارگذاری بیشتر می‌شود؟

AMP گوگل چطور کار می‌کند؟

یکی از روش‌های اصلی افزایش سرعت بارگذاری صفحات، استفاده از کش است. منظور از کش در دنیای وب این است که صفحه پس از اجرای کدها ساخته و به صورت HTML نگهداری می‌شود، اگر کاربران دیگری به صفحه‌ی از پیش پردازش شده نیاز داشته باشند، صفحه آماده است و نیازی به پردازش مجدد نیست. همیشه نمی‌توان از این روش استفاده کرد، به خصوص در مورد صفحات به شدت داینامیک (پویا) که همواره تغییر می‌کنند.

استفاده از کش صفحات وب‌سایت در سرورهای قدرتمند گوگل:

گوگل صفحات را روی سرورهای خود کش می‌کند، بنابراین اصحاب رسانه هزینه‌ی کمتری برای سرور پرداخت کرده و کاربر با سرعت بالاتری به صفحات دسترسی دارد. در واقع به جای اینکه پس از جست‌وجو در گوگل و کلیک کردن روی لینک‌ها، به صفحات پردازش شده توسط سرور هر وب‌سایت، منتقل شوید، به یکی از سرورهای گوگل منتقل می‌شوید. بله، گوگل در این روش یک هاست بزرگ و سریع و مطمئن است. شاید سرورهای ضعیف آپ‌تایم خوبی نداشته باشند و سایت از دسترس خارج شود، اما سرورهای گوگل به ندرت از شبکه خارج می‌شوند.

دقت کنید که گوگل بیش از 1.8 میلیون سرور دارد که در بیش از 12 دیتاسنتر عظیم در آمریکای شمالی، اروپا و آسیا نگهداری می‌شوند. در هر موقعیت جغرافیایی که باشید، گوگل می‌تواند محتوای وب‌سایت موردنظر را با کمترین تأخیر زمانی در اختیارتان قرار دهد. به عنوان مثال اگر کاربران یک رسانه، ایرانی باشند، سرورهای آسیایی و نزدیک به ایران، انتخاب اول است.

AMP محدودیت‌هایی در HTML اضافه می‌کند. محتوا نباید به گونه‌ای باشد که سرعت وب‌سایت کم شوند. به عنوان مثال در صفحات بهینه شده با AMP، وجود فرم مجاز نیست. جاوااسکریپت غیرمجاز است مگر آن که از کتابخانه‌های جاوااسکریپتی که گوگل تهیه کرده استفاده شود. برخی استایل‌های CSS که معمولاً به انیمیشن و متحرک‌سازی عناصر صفحه‌ی وب مربوط می‌شوند هم قابل استفاده نیست چرا که بارگذاری صفحه توسط وسایل همراه را کند می‌کند.

ابتدا بارگذاری متن و …. و در نهایت تصاویر:

در صفحات AMP، برخی تگ‌ها کمی متفاوت است. مثلاً برای قرار دادن یک تصویر در صفحه‌ی وب، از تگ <img> استفاده می‌کنیم که بارگذاری معمولی دارد. در AMP تگ تصویر <amp-img> است، تفاوت این است که تصاویری که با این تگ قرار داده شده‌اند، پس از دیگر عناصر صفحه بارگذاری می‌شوند. بنابراین کاربر مطالعه را شروع می‌کند و سپس حین مطالعه، تصاویر تدریجاً بارگذاری می‌شوند.

آیا AMP واقعاً مفید است؟ خودمان آزمایش کنیم

برخی معتقد هستند که AMP تلاشی کم‌ارزش است چرا که مشکل اغلب وب‌سایت‌ها، نداشتن هاست و سرور قوی است. اگر این انتقاد را صحیح فرض کنیم، باز هم تعداد زیادی وب‌سایت موجود است که با AMP، از خدمات گوگل بهره‌مند شده و سریع‌تر بارگذاری می‌شود. در خصوص کش هم انتقاداتی مطرح می‌شود، مدیران رسانه‌ی تحت وب می‌توانند از خدمات ابری (سرورهای ابری یا CDN) برای تسریع بارگذاری وب‌سایت خود استفاده کنند. چه نیازی به یک کمپانی خاص است که شاید در آینده‌ی دور، پس از کنار زدن رقبایی که خدمات CDN ارایه می‌کنند، انحصارطلبی خود را به نمایش بگذارد؟ متأسفانه پاسخ این گمانه‌زنی، اکنون مشخص نیست.

هیچ چیز بهتر از آزمایش واقعی نیست. برای شروع یک ابزار همراه آماده کنید و به آدرس https://g.co/ampdemo مراجعه کنید. عبارتی را جست‌وجو کنید، ترجیحاً به دنبال مالتی‌مدیا یا اخبار باشید. به عنوان مثال Game of Thrones را جست‌وجو کنید. ابتدای نتایج جست‌وجو، صفحات AMP نمایش داده می‌شود. عبارت AMP و آیکان رعدوبرق زیر موارد موردبحث درج شده است. با حوصله به مقایسه چند صفحه‌ی بهینه‌ی AMP و صفحات دیگر بپردازید. قطعاً برخی صفحات سنگین AMP نسبت به صفحات ساده و کم‌محتوای معمولی، کندتر بارگذاری و همین‌طور رندر می‌شوند، ملاک نتیجه‌ی کلی است.

صفحات بهینه شده AMP در ابتدای نتایج جست‌وجو

صفحات بهینه شده AMP در ابتدای نتایج جست‌وجو

نتیجه چیزی شبیه تصویر متحرک زیر است، صفحاتی با فرمت AMP HTML ساده‌تر طراحی شده و اگر به لینک صفحات دقت کنید، همگی با www.google شروع می‌شوند چرا که روی سرورهای گوگل به صورت کش، قرار دارند و نه روی هاست وب‌سایت‌ها.

صفحات AMP HTML ساده‌تر و سریع‌تر بارگذاری می‌شوند

صفحات AMP HTML ساده‌تر و سریع‌تر بارگذاری می‌شوند

معایب AMP و آینده‌ی آن

بدون جاوااسکریپت حتی بررسی آماری کاربران رسانه هم مشکل است:

بزرگ‌ترین اشکال AMP پشتیبانی نکردن از انواع جاوااسکریپت است. بدون جاوااسکریپت طراحی سایت‌ها به دهه‌های قبل شبیه می‌شود و کمتر پویایی و کنش و واکنش خواهیم دید. توسعه‌دهندگان وب در حال حاضر بسیاری عناصر صفحه را به کمک جاوااسکریپت نمایان، متحرک و ناپیدا می‌کنند. با جاوااسکریپت حتی می‌توان محاسبات ریاضی را در سمت کلاینت (کاربر) و بدون دسترسی به اینترنت، انجام داد. لذا کاربرد آن بسیار گسترده است. یکی از کاربردهای جاوااسکریپت، دنبال کردن رفتار کاربران است. اطلاعات مفیدی از بررسی آماری کاربران حاصل می‌شود و البته بارگذاری صفحه اندکی کندتر می‌شود. شاید AMP از این منظر مفید باشد اما اصحاب رسانه در این مورد با کاربران هم‌عقیده نیستند و به اطلاعات مفید آماری نیاز دارند.

مدیران وب برای سازگار کردن وب‌سایت خود با AMP، می‌بایست روی ویدیوها، نمودارها، افزونه‌های شبکه‌های اجتماعی، سرویس‌های تحت وب مثل نقشه و … نیازمند تغییرات هستند و به همین علت است که متداول شدن AMP، روند کندی خواهد داشت. در حال حاضر بیش از 30 رسانه‌ی بزرگ مثل فیس‌بوک، نیویورک تایمز، هافینگتون پست، بی‌بی‌سی و … از AMP HTML استفاده کرده‌اند و در ماه‌های آتی وب‌سایت‌های دیگری به این جمع اضافه می‌شود اما کاربری AMP HTML در مقیاس بزرگ، موضوعی متفاوت است و به مرور زمان، نتیجه مشخص خواهد شد.

برای یادگیری ایجاد صفحات AMP HTML به وب‌سایت رسمی آن مراجعه فرمایید.