پردازنده‌های هسول اکستریم اینتل اخیراً رونمایی شده‌اند. مدل پرچم‌دار i7-5960X با 8 هسته است و در ادامه به بررسی مادربوردها و 3 پردازنده‌ی این خانواده می‌پردازیم.

تبلیغات ۷۲۰ در ۹۰

پردازنده‌های نسل چهارم خانواده‌ی Core اینتل که در دستاپ با پیشوند Core i3، i5 یا i7 و کد 4000 معرفی شناخته می‌شوند، مدت‌هاست که در بازار کامپیوتر حضور دارند. پنتیوم‌ها با کد 3000 و سلرون با کد 1800 نیز از جمله پردازنده‌های هسولی با سوکت LGA 1150 هستند. اما سری اکستریم اینتل در نسل قبلی یعنی آیوی بریج متوقف شده بود و تا چند پیش فقط اخباری از سری اکستریم هسول با کد 5000 شنیده بودیم.

در زومیت به بیان مشخصات اصلی سه مدل Core i7-5960X با 8 هسته، Core i7-5930K و Core i7-5820K با 6 هسته پرداختم. امروز نوبت جمع‌بندی بررسی‌ها دقیق این پردازنده‌هاست که توسط وب‌سایت‌های مختلف صورت گرفته است.

اکستریم اینتل چه مشخصه‌هایی دارد و تفاوت آن با معمولی‌ها چیست؟

  • سری اکستریم اینتل در آیوی بریج و هسول و حتی نسل‌های قبل‌تر از سوکتی به نام LGA 2011 استفاده می‌کند، بنابراین تراشه‌ها نسبتاً بزرگ هستند.
مقایسه سوکت LGA 1155 با LGA 2011

مقایسه سوکت LGA 1155 با LGA 2011

  • کش مدل‌های مختلف نسبت به مدل‌های معمولی بیشتر است.
  • سرعت کلاک با توجه به داشتن 4 هسته‌ در مدلی مثل Core i7-4820K و 6 هسته در سایر مدل‌ها، کمی پایین‌تر از پرچم‌داران هر خانواده مثل Core i7-3770K و Core i7-4770K است.
  • سرعت کلاک کمی کمتر است اما کش و هسته‌های بیشتر به افزایش سرعت پردازش‌هایی که به صورت مالتی‌ترد یا چندهسته‌ای صورت می‌گیرند کمک می‌کند.
  • تعداد مسیرهای پی‌سی‌آی‌اکسپرس در این پردازنده‌ها بیشتر است و به 40 عدد هم می‌رسد. 40 مسیر را می‌توان به 2 اسلات 16 مسیره و یک اسلات 8 مسیره‌ی پی‌سی‌آی‌اکسپرس 3.0 تبدیل کرد و لذا استفاده از 3 کارت گرافیک رده اول از نظر پهنای باند با مشکل خاصی روبرو نمی‌شود. پهنای باند اسلات 8 مسیره هم بسیار زیاد است و فعلاً کارت گرافیک‌های رده اول هم قادر به استفاده‌ی کامل از آن نیستند.
  • مادربوردهای سری اکستریم با کدی شبیه X58، X79 و حالا برای هسول اکستریم X99 مشخص می‌شوند و مشخصاتی مثل پشتیبانی از مقداری زیادی رم به صورت چهار کاناله را در صفحه مشخصات دارند.

مهم‌ترین تفاوت قیمت است، هم مادربورد و هم پردازنده بسیار گران هستند و برای کاربران معمولی اصلاً توصیه نمی‌شوند.

چیپ‌ست X99 و پردازنده‌های جدید جانشینی برای X79 و پردازنده‌های آیوی بریج

در مورد مادربوردهای چیپ‌ست X99 مقاله‌ی کاملی می‌نویسم و مدل‌های مختلف را بعداً معرفی می‌کنم، فعلاً به مرور تاریخ اکستریم‌ها می‌پردازم. قیمت محصولات مختلف بین 230 دلار تا 400 دلار متغیر است و تنوع زیادی در همین روزهای ابتدایی معرفی هسول اکستریم وجود دارد.

مادربوردهای مختلف با برندهای متفاوت و چیپ‌ست X99 اینتل

مادربوردهای مختلف با برندهای متفاوت و چیپ‌ست X99 اینتل

سال پیش چیپ‌ست X79 با سوکت LGA 2011 در بازار کامپیوتر موجود بود و پردازنده‌هایی مثل Core i7-4930K با معماری آیوی بریج روی آن نصب می‌شد. دو مدل دیگر یعنی مدل 4 هسته‌ای Core i7-4820K و Core i7-4960X هم در کنار این پردازنده قرار می‌گرفتند تا مجموعاً خانواده‌ی Ivy Bridge E تکمیل شود. به پسوند E که مخفف Extreme است دقت کنید. در مورد هسول هم همین حالت برقرار است یعنی Haswell-E نام خانواده‌ی جدید است.

مادربوردهای اکستریم هسولی با X99 مشخص شده‌اند. علت این است که سری 8 مادربوردهای اینتل با پرچم‌داری به نام Z87 کار خود را تمام کرده و نسل جدید هسول‌ها با تغییراتی جزئی رونمایی شده است. چیپ‌ست‌های نسل جدید با پرچم‌دار جدیدی به نام Z97 روانه‌ی بازار می‌شوند و لذا پلتفرم هسول اکستریم هم با نام X99 شناخته می‌شوند. سوکت پردازنده در این پلتفرم LGA 2011-v3 نام‌گذاری شده تا اشتباهی رخ ندهد.

سوکت LGA 2011-v3 در یک مادربورد هسول اکستریم با چیپ‌ست X99

سوکت LGA 2011-v3 در یک مادربورد هسول اکستریم با چیپ‌ست X99

چیپ‌ست X79 و مشخصات پلتفرم آیوی بریج اکستریم

آیوی بریج اکستریم با مدل Core i7-4960X به کار خود پایان داد. این تراشه با 6 هسته‌ی 3.9 گیگاهرتزی و 15 مگابایت کش سطح سوم قوی‌ترین پردازنده‌ی اینتل در سال گذشته بود که حالا قرار است Core i7-5960X به عنوان پرچم‌دار اکستریم‌های هسولی جایگزین آن شود.

مادربوردهای چیپ‌ست X79 در حالت معمولی دارای 10 پورت SATA 3.0 با سرعت 6 گیگابیت در ثانیه، 14 پورت USB 3.0، اسلات‌های PCI-Express با مجموعاً 40 مسیر و نیز 8 مسیر پی‌سی‌آی‌اکسپرس 2.0، پشتیبانی از رم‌های DDR3 به صورت 4 کاناله و نیز مجموعه‌ای از امکانات حرفه‌ای در بازار وجود دارند و هنوز هم می‌توان یک پلتفرم آیوی بریج اکستریم تهیه کرد. در X99 تنها 6 پورت از 10 پورت ساتا برای پیکربندی RAID قابل استفاده است.

مشخصات اصلی پلتفرم X79، مادربوردهای ویژه‌ی آیوی بریج اکستریم

مشخصات اصلی پلتفرم X79، مادربوردهای ویژه‌ی آیوی بریج اکستریم

تصویر زیر ارتباطات اصلی پردازنده و سایر بخش‌ها را نمایش می‌دهد:

مشخصات اصلی پلتفرم X79، مادربوردهای ویژه‌ی آیوی بریج اکستریم

ارتباط پردازنده و سایر بخش‌ها در چیپ‌ست X99، پلتفرم هسول اکستریم

40 مسیر پی‌سی‌آی‌اکسپرس 3.0 را می‌توان به صورت x16/x16/x8 یا 5 کانال 8 مسیره استفاده کرد. توجه کنید که در حالت 5 کانال 8 مسیره به تولیدکننده‌ی کلاک اضافی روی مادربورد نیاز است و در چیپ‌ست X79 چنین حالتی غیرممکن بود. اگر پردازنده دارای 28 مسیر پی‌سی‌آی‌اکسپرس باشد هم حالت x16/x8/x4 و حالت‌های مناسبت‌تر برای نصب کارت گرافیک قابل استفاده است که بسته به نظر سازندگان مادربورد، تفاوت‌هایی در چیدمان و پیکربندی اسلات‌ها وجود خواهد داشت.

سوکت پردازنده در X99 شبیه LGA 2011 پلتفرم X79 است اما پردازنده‌های سوکت جدید با سوکت قدیمی متفاوت هستند و نمی‌توان آنها را به جای هم به کار برد.

رم‌های DDR4، تنها گزینه برای مادربوردهای X99

X99 از رم‌های جدید DDR4 با نهایت سرعت باس 2133 مگاهرتز پشتیبانی می‌کند که فعلاً برای شروع از نظر تأخیر و تایمینگ وضعیت عالی نیست و درست مثل رم‌های DDR3 به مرور زمان پیشرفت‌هایی صورت خواهد گرفت. در حال حاضر رم‌های DDR4 با سرعت باس 2133 مگاهرتز، تایمینگی مثل 15-15-15 دارند که اصلاً جالب توجه نیست. البته رم‌هایی با سرعت 3200 مگاهرتز و تایمینگ 16 هم عرضه شده است.

رم‌های DDR4 سازندگان مختلف

رم‌های DDR4 سازندگان مختلف

در هسول اکستریم رم‌های DDR3 با 240 پین جای خود را به رم‌های DDR4 با 288 پین داده‌اند که با ولتاژ کمتری به فرکانس‌های بالاتر می‌رسند. در واقع با ولتاژ 1.2 ولت به 2133 مگاهرتز می‌رسند در حالیکه رم‌های خوب DDR3 با ولتاژ 1.5 ولت به همین رکورد دست پیدا می‌کنند.

مقایسه بین DDR4 و DDR3
استاندارد DDR4 DDR3
ولتاژ عادی 1.2 ولت 1.5 ولت
ولتاژ گونه‌ی ولتاژ پایین 1.05 ولت 1.35 ولت
ظرفیت هر چیپ 2 گیگابایت
تا 8 گیگابایت
512 مگابایت
تا 8 گیگابایت
سرعت JEDEC (استاندارد) 2,133MT/s 1,066MT/s
پین‌ها 288 240
عرض ماژول 133.35 میلی متر 133.35 میلی متر
امکان چیدن تراشه‌ها روی هم بله خیر
قیمت نمونه‌ی 16 گیگابایتی 170 یورو 100 یورو

 دقت کنید که پروفایل‌های XMP حافظه در چیپ‌ست X99 هم قابل استفاده است و لذا حافظه‌های DDR4 با سرعت‌های بالاتر از 2133 مگاهرتز برای این پلتفرم عرضه شده‌اند.

در مجموع 8 اسلات رم روی مادربوردهای X99 وجود دارد که نهایتاً 64 گیگابایت حافظه را پشتیبانی می‌کنند. سایر مشخصه‌ها و پورت‌ها شبیه X79 است با این تفاوت که برخی اسلات‌ها که این روزها برای اتصال SSDها و هارددیسک‌های خاص کاربرد دارند، اضافه شده است.