منظور از دقت رنگ که به صورت delta-E یا DeltaE یا به اختصار dE بیان می‌شود، اختلاف آنچه نمایشگر نشان می‌دهد با رنگ یا رنگ‌های ایده‌آل است. در ادامه پس از بررسی تعاریف مشخصه‌های یک نمایشگر خوب را بررسی می‌کنیم. فضای رنگ منظور از فضای رنگ یا Color Space این است که رنگ یک پیکسل نمایشگر با ترکیب چه کمیت‌هایی و از چه رابطه‌ای محاسبه می‌شود. گستره‌ی رنگ یا Color Gamut را با فضای رنگ اشتباه نگیرید، گستره‌ی رنگ بخشی از یک فضای رنگ خاص است. قبل از هر چیز یک تفاوت مهم بین نمایشگرها و چاپگرها یا مشابه آن، … ادامه‌…

فضای رنگ

منظور از فضای رنگ یا Color Space این است که رنگ یک پیکسل نمایشگر با ترکیب چه کمیت‌هایی و از چه رابطه‌ای محاسبه می‌شود.

گستره‌ی رنگ یا Color Gamut را با فضای رنگ اشتباه نگیرید، گستره‌ی رنگ بخشی از یک فضای رنگ خاص است.

قبل از هر چیز یک تفاوت مهم بین نمایشگرها و چاپگرها یا مشابه آن، مداد رنگی را متذکر می‌شوم.

ابهامی ساده: ترکیب رنگ‌های مختلف سفید است یا مشکی؟

اگر با سه مدادرنگی آبی، زرد و قرمز روی کاغذ نقاشی کنید، ترکیبشان مشکی است نه سفید. اگر شک دارید امتحان کنید، البته ممکن است رنگی شبیه قهوه‌ای بسیار تیره به دست آید که به خاطر لایه لایه نشستن رنگ روی کاغذ است.

سوال: چرا ترکیب سه رنگ اصلی مدادرنگی یا ماژیک، سفید نیست و برعکس، سیاه است؟

پاسخ این است که رنگ قرمز روی کاغذ به این علت ایجاد شده که آن بخش از کاغذ تمام رنگ‌های نور سفید را جذب می‌کند اما قرمز را بازتاب می‌دهد و از این است که چشم من و شما، آن بخش را قرمز می‌بیند.

حال سه رنگ را ترکیب کنید، اتفاقی که می‌افتد جذب تمام رنگ‌هاست و چیزی برای بازتاب باقی نمی‌ماند.

دو تصویر زیر گویای همه چیز است:

ترکیب جذب‌کننده‌های نور یا ترکیب تفریقی

ترکیب جذب‌کننده‌های نور یا ترکیب تفریقی

ترکیب نورها یا ترکیب جمعی

ترکیب نورها یا ترکیب جمعی

به این دو حالت ترکیب رنگ Additive و Subtractive به معنی جمعی و تفریقی گفته می‌شود.

منظور از حالت جمعی این است که نورهای رنگی با هم جمع می‌شوند و همگی می‌توانند رنگ سفید را ایجاد کنند.

منظور از حالت تفریقی هم این است که کدام رنگ جوهر یا پیگمنت باید روی کاغذ بنشیند که تمام رنگ‌های نور به جز مورد اصلی از پرتوی بازتاب شده، کسر شود.

پیگمنت به دانه‌ها و ذرات ریز رنگی گفته می‌شود که وجه مشترک مدادرنگی، جوهر و رنگ‌های روغنی و پلاستیکی است.

فضای رنگ سه بعدی RGB

ساده‌ترین حالت ممکن استفاده از RGB یا سه رنگ قرمز، سبز و آبی است. در این صورت می‌توان برای هر رنگ ۸، ۱۰، ۱۲ بیت و بیشتر تخصیص داد. با ۸ بیت می‌توان غلظت رنگ‌های اصلی را بین ۰ و ۲۵۵ انتخاب کرد و این تعداد حالت برای پیوسته به نظر رسیدن فضای رنگ، کافی است. در واقع با ۲۴ بیت می‌توان ۲ به توان ۲۴ رنگ یا به عبارت دیگر ۱۶ میلیون رنگ مختلف ایجاد کرد که فراتر از حد تشخیص چشم انسان است.

این روش بیان رنگ را میتوان با سه محور X و Y و Z به صورت سه بعد نشان داد:

RGB به صورت سه بعدی

RGB به صورت سه بعدی

عمق رنگ

چند سال پیش در معرفی ابزارهای مختلف ذکر می‌شد که صفحه نمایش توانایی نمایش چند رنگ مختلف را دارد و عدد ۱۶ میلیون یک مزیت بود اما این روزها که نمایشگر گوشی‌های متوسط و حتی رده پایین، از استاندارد sRGB 8bit تبعیت می‌کند، لزومی ندارد که بگوییم عمق رنگ یا همان تعداد بیت‌های هر رنگ اصلی چقدر است.

در ضمن برخی نمایشگرهای حرفه‌ای در بازار موجود است که به جای ۸ بیت از ۱۰ بیت استفاده می‌کنند. حتی برخی ویدیوها هم با این عمق رنگ در فضای وب یافت می‌شود که فعلاً عمومیت ندارند و از نظر کیفیت تفاوت خاصی با ۸ بیتی‌ها مشاهده نمی‌شود.

طراحان وب و گرافیست‌ها به خوبی با عبارتی مثل:

RGB(255,255,255) یا color: rgb(0,0,0)

آشنایی دارند. منظور از سه عدد ذکر شده، غلظت رنگ است. ۸ بیت یعنی ۲ به توان ۸ حالت یا معادل آن اعداد صحیح بین ۰ تا ۲۵۵٫ رنگ فوق همان سفید است که از ترکیب نور سبز، آبی و قرمز به دست می‌آید. رنگ دوم که هر سه عدد ۰ هستند، سیاه است.

فضای رنگ CIE XYZ

این فضای رنگ کاربردی‌تر از RGB است چرا که حساسیت چشم را هم در نظر می‌گیرد. البته منظور از کاربردی بودن در مقایسه‌ها و بررسی‌هاست نه در ارسال و دریافت سیگنال رنگ. درست مثل گاما که پیشتر در خصوص آن مقاله‌ای کامل نوشتم. چشم انسان تفاوت بین رنگ‌های مختلف را یکسان نمی‌بیند، ممکن است چند درصد افزایش غلظت رنگ سبز در ترکیبی از سه رنگ به اندازه‌ی چند ده درصد رنگ آبی یا قرمز موثر واقع شود.

در حقیقت سیستم چشم و اعصاب بینایی دارای چند حسگر است که هر یک روی برخی طول موج‌ها بیشتر حساسیت به خرج می‌دهند. نور قرمز با طول موج ۴۰۰ نانومتر الی نور بنفش با طول موج ۷۰۰ نانومتر توسط هر سه تشخیص داده می‌شود ولیکن هر کدام روی بخشی از طول‌ موج‌ها بیشترین حساسیت را نشان می‌دهند که در نمودار زیر با عبارات SML مشخص شده است:

حساسیت اعصاب بینایی به طول موج‌های مختلف

حساسیت اعصاب بینایی به طول موج‌های مختلف

 به همین علت از سال ۱۹۲۰ طی آزمایشات مختلف به بررسی موضوع پرداخته شده و در سال ۱۹۳۱ اولین فضای رنگی که بر اساس حساسیت چشم انسان تدوین شده، شکل گرفت. کمیته‌ی بین‌المللی نورپردازی یا CIE به جای استفاده از سه رنگ اصلی قرمز و آبی و سبز، از سه کمیت دیگر استفاده کرد و نام آن را XYZ گذاشت. XYZ متناسب با عملکرد اعصاب بینایی چشم است به نوعی شبیه SML است.

در بنچ‌مارک‌ها و ارزیابی‌هایی که به نمایشگر گوشی و تبلت، تلویزیون و مانیتور می‌پردازند، روش بهتر استفاده از فضای رنگی مثل XYZ و YUV است که حساسیت چشم انسان را هم در نظر می‌گیرند و لذا در تمام بررسی‌هایی که خواهیم داشت، از YUV استفاده می‌کنیم.

XYZ چیست؟

حرف Y درخشش یا روشنایی کلی را مشخص می‌کند که بیشتر به رنگ سبز وابسته است. در واقع رنگ سبز در نمایشگرها نور بیشتری نسبت به آبی و قرمز تولید می‌کند.

بی‌دلیل نیست که سامسونگ تاکنون چندین آرایش عجیب و غریب ساب-پیکسل‌ها را برای بهینه کردن دقت رنگ استفاده کرده و معمولاً رنگ آبی را بیشتر از دو رنگ دیگر که درخشش بیشتری هم دارند، در نظر گرفته است:

نکسوس وان و چیدمان و اندازه‌ی ساب-پیکسل‌ها

نکسوس وان و چیدمان و اندازه‌ی ساب-پیکسل‌ها

بنابراین کمیت Y از رابطه‌ی زیر به دست می‌آید:

درخشندگی و ضرایبی از سه رنگ اصلی

درخشندگی و ضرایبی از سه رنگ اصلی

اگر با ضرب ماتریس‌ها آشنایی دارید، رابطه‌ی زیر همه چیز را برایتان روشن می‌کند:

نگاشتی برای تبدیل RGB خطی به XYZ

نگاشتی برای تبدیل RGB خطی به XYZ

از رابطه‌ی فوق به دو کمیت دیگر هم می‌رسیم. X از ترکیب ۴۱ صدم رنگ قرمز و ۳۵ صدم رنگ سبز و ۱۸ صدم رنگ آبی به دست می‌آید. Z هم شامل ۹۵ صدم رنگ آبی و ۱۱ صدم رنگ سبز و تنها ۲ صدم رنگ قرمز است.

6 votes, average: 5٫00 out of 56 votes, average: 5٫00 out of 56 votes, average: 5٫00 out of 56 votes, average: 5٫00 out of 56 votes, average: 5٫00 out of 5 (6 نظر، امتیاز: 5٫00 از 5)
برای نظر دادن ابتدا باید ثبت نام کنید.
Loading...
لينک کوتاه:

FacebookTwitterGoogle


بيشتر بخوانيد:

دیدگاه بگذارید

اطلاع از
بهادر
خواننده

آقا عجب مقاله ای بود! دم شما گرم با این همه زحمت برا نوشتن این اطلاعات تخصصی!!!

wpDiscuz

تبلیغات

تبلیغات

تبلیغات

×