مقایسه‌ی پاسخ فرکانسی دو ایرباد مختلف

منظور از دقت پاسخ فرکانسی این است که اسپیکر، تقویت‌کننده یا میکروفون تا چه حد در پخش، تقویت یا دریافت صداهایی با فرکانس‌های مختلف دقیق است. پاسخ فرکانسی به این معنی است که قدرت یا دامنه یا هر فاکتور دیگر مربوط به سیگنال را در فرکانس‌های مختلف اندازه‌گیری و ترسیم کنیم. یک مثال ساده، اسپیکر دقیق، صداهایی با فرکانس‌های کم و زیاد و در واقع بم و زیر را با قدرت مشابه پخش می‌کند.

یکی از کاربردهای پاسخ فرکانسی، بررسی سیستم‌های صوتی است اما کاربرد آن بسیار گسترده است و در مورد هر سیستمی که دارای ارتعاش باشد، می‌توان از آن به نوعی استفاده کرد.

شدت صدا و پاسخ فرکانسی

در بنچ‌مارک هدست، میکروفون، اسپیکر، گوشی، تبلت و به طور کلی هر چیزی که مرتبط با صداست، اصطلاحی موسوم به Frequency Response به معنی پاسخ فرکانسی داریم.

منظور از پاسخ فرکانسی این است که ابزار موردنظر موج‌های صوتی مختلف را با چه شدتی تولید یا تقویت و یا برعکس، تضعیف می‌کند.

شاید تعجب کنید، تولید، تقویت و تضعیف! سه فرآیند کاملاً متفاوت. اما دقیقاً بخوانید تا ببینیم موضوع از چه قرار است.

تولید صدا و کیفیت اسپیکر و تقویت‌کننده

تولید صدا چیزی است که توسط اسپیکر یا بلندگو صورت می‌گیرد. البته هر یک از باندهای داخل اسپیکر را یک درایور می‌گوییم که واژه‌ی درست‌تری است چرا که ممکن است یک اسپیکر ساده دارای دو درایور به نام توییتر و بیس باشد. توییتر صدای ظریف را ایجاد می‌کند و بیس با دامنه‌ی حرکتی بالاتر و فرکانس پایین‌تر، صدای بم را به خوبی بازسازی می‌کند.

برای مطالعه‌ی بیشتر در مورد توییتر و ساب‌ووفر به دانش‌نامه سری بزنید:

سیستم صوتی لاجیتک با یک ساب‌ووفر بزرگ و چند توییتر کوچک

ساب، ساب‌ ووفر یا Subwoofer در سیستم صوتی چیست؟

منظور از ساب، ساب‌ ووفر یا Subwoofer در سیستم صوتی، بلندگوهایی برای ایجاد صدای بم یا به عبارتی صدایی با فرکانس پایین و دامنه‌ی بالا است. ساب به دو دسته‌ی اکتیو و پسیو تفسیم می‌شود.

نمودار زیر پاسخ فرکانسی یک اسپیکر معمولی را نشان می‌دهد که می‌تواند صداهایی با فرکانس ۲۰ تا ۲۰ کیلوهرتز ایجاد کند:

نمودار پاسخ فرکانسی یک اسپیکر

نمودار پاسخ فرکانسی یک اسپیکر

محور عمودی فشار همان موج صوتی است که به آن اشاره کردیم و محور افقی همان فرکانس امواج است.

 اسپیکری خوب است که همه‌ی فرکانس‌های شنوایی انسان را ایجاد کند و در ضمن، فرکانس‌های مختلف را با شدت صوت صحیح و دقیق بازسازی کند.

لذا اسپیکر بعدی که پاسخ فرکانسی متعادل‌تری دارد، بهتر است البته دقت کنید که صدای پخش شده در این آزمون شامل تمام فرکانس‌ها با شدت مساوی بوده است!

نمودار پاسخ فرکانسی یک اسپیکر خوب

نمودار پاسخ فرکانسی یک اسپیکر خوب

کیفیت و پاسخ فرکانسی اسپیکر و تقویت کننده در بنچ‌مارک‌ها

همان‌طور که گفته شد، یک روش ساده‌ی ارزیابی کیفیت اسپیکر استفاده از پاسخ فرکانسی آن است.

یک روش ساده‌تر استفاده از نرم‌افزار RightMark Audio Analyser است که به صورت مخفف RMAA گفته می‌شود. این نرم‌افزار صدایی با طرح مشخص ایجاد می‌کند که می‌توان آن را توسط اسپیکر پخش کرد و سپس با یک میکروفون حرفه‌ای نتیجه را با طرح داده شده مقایسه کرد. در این صورت آنچه به عنوان نتیجه‌ی بنچ‌مارک اعلام می‌شود، اختلاف شدت صوت است که ممکن است به صورت متوسط یا به صورت بیشترین اختلاف بیان شود.

این مقایسه در تصویر زیر قابل بررسی است:

پاسخ فرکانسی یک گوشی و مقایسه با ورودی

پاسخ فرکانسی یک گوشی و مقایسه با ورودی

دقت کنید که در نمودار فوق، اسکیل محور افقی لگاریتمی و نه خطی است. فرکانس اولین و آخرین خط عمودی ۲۰ هرتز و ۲۰ کیلوهرتز است و بیان اختلاف شدت صدا تنها برای امواجی بین ۲۰ تا ۲۰ کیلوهرتز صورت می‌گیرد، یعنی اولین و آخرین خط عمودی در نمودار فوق.

مثلاً می‌توان گفت که گوشی HTC One V پاسخ فرکانسی زیر را دارد:

+۰٫۱۱ db, -0.10 db

معنی این عبارت این است که این گوشی صدا را حداکثر ۰٫۱۱ دسی‌بل افزایش یا ۰٫۱۰ دسی‌بل کاهش می‌دهد.

اما آمپلی‌فایر که تلفظ دقیق آن اَمپلی‌فایر است چیست و چه رابطه‌ای با اسپیکر دارد؟
کار امپلی‌فایر امپلفای کردن یا همان تقویت سیگنال است. شاید بتوان یک هدست و ایرفون ساده را به کامپیوتر متصل کرد اما در مورد اسپیکرهای بزرگ این کار ممکن نیست یا حداقل احتمال آسیب دیدن چیپ‌ست صدا وجود دارد. لذا امپلی‌فایر سیگنال ضعیف جک هدفون یا خروجی‌های دیگر را گرفته و تقویت می‌کند و سپس به درایورهای صدا در اسپیکرهای مختلف می‌دهد.

امپلی‌فایرها هم مثل اسپیکر در فرکانس‌های مختلف رفتاری یکسانی ندارند و می‌توان پاسخ فرکانسی آنها را اندازه‌گیری کرد. البته معمولاً مدار امپلی‌فایر در حد اسپیکر نوسانی ظاهر نمی‌شود و رفتار آن ثبات بیشتری دارد.

بازگشت به دانش‌نامه
لينک کوتاه:

FacebookTwitterGoogle


تبلیغات

×