کارت حافظه

کارت‌های حافظه‌ی میکرواس‌دی بسیار پرکاربرد و متنوع هستند. کلاس سرعتی C2 تا C10 با سرعت ۲ تا ۱۰ و سپس U1 و U3 با حداقل سرعت ۱۰ و ۳۰ مگابایت بر ثانیه، انواع SDHC و SDXC که ظرفیت متوسط و بالایی دارند و باس سریع UHS-I و UHS-II در مدل‌های مختلف دیده می‌شود. در ادامه با مشخصات یک کارت میکرواس‌دی و مفهوم عبارات فوق و نکاتی مفید برای انتخاب و خرید کارت حافظه آشنا می‌شویم.

کارت microSD مرسوم‌ترین و کاربردی‌ترین نوع کارت حافظه

کارت حافظه‌هایی در ابعاد میکرواس‌دی، تقریباً با تمام محصولات الکترونیکی سازگاری دارند و در نهایت اگر آداپتور تبدیل میکرواس‌دی به SD که معمولاً در بسته‌بندی محصول ارایه می‌شود را به کار بگیریم، استفاده از میکرواس‌دی بسیار ساده و گسترده خواهد بود.

کارت میکرواس‌دی و تبدیل یا آداپتور آن به اس‌دی

کارت میکرواس‌دی و تبدیل یا آداپتور آن به اس‌دی

دوربین دیجیتال و دوربین‌های فیلم‌برداری و حتی انواع حرفه‌ای، گوشی‌ها، تبلت، تلویزیون، لپ‌تاپ و … همگی می‌توانند از میکرواس‌دی به عنوان حافظه‌ی ذخیره‌سازی اضافی استفاده کنند. قبلاً به معرفی eMMC و بیان تفاوت‌های آن با کارت حافظه‌های اکسترنال پرداختیم:

حافظه‌ی eMMC ساخت سندیسک

حافظه‌ی eMMC چیست؟ چه ویژگی‌ها و تفاوت‌هایی با SSD و کارت SD دارد؟

حافظه‌های eMMC از نظر سرعت و ساختار شبیه SD و MMC هستند با این تفاوت که به صورت داخلی در گوشی و تبلت و لپ‌تاپ استفاده می‌شوند و سیستم عامل از روی آنها قابل بوت شدن است.

شاید بزرگ‌ترین تفاوت این باشد که می‌توان سیستم عامل نصب شده روی eMMC را بوت کرد اما در مورد میکرو‌اس‌دی با اما و اگرهای متعددی مواجه خواهیم شد.

میکرواس‌دی به جز بوت کردن و نصب سیستم عامل، محدودیت جدی ندارد و کاربردی‌ترین سایز کارت حافظه است.

انواع و اقسام کارت حافظه

انواع و اقسام کارت حافظه

در خرید میکرواس‌دی باید به سازگاری با محصولات موردنظر و سرعت باس و همین‌طور ظرفیت مناسب توجه کرد؛ در ادامه به یکایک موارد می‌پردازیم.

۶ مشخصه‌ی اصلی، سرعت، ظرفیت و باس ارتباطی

تصویر زیر یک کارت میکرو‌اس‌دی کلاس ۱۰ با باس UHS-II است. اطلاعات مشخص شده روی بسته‌بندی اغلب میکرواس‌دی‌ها درج می‌شود. بنابراین با نگاهی کوتاه و بدون مراجعه به بنچ‌مارک‌های واقعی، می‌توان تخمینی از عملکرد و ظرفیت به دست آورد.

یک کارت حافظه‌ی microSD و مشخصاتی که روی بسته‌بندی ذکر می‌شود.

یک کارت حافظه‌ی microSD و مشخصاتی که روی بسته‌بندی ذکر می‌شود.

  • ظرفیت یا Capacity: ساده‌ترین فاکتور ظرفیت است که این روزها بر حسب گیگابایت درج می‌شود. اگر ظرفیت کارت حافظه بیش از پشتیبانی رسمی وسایلی مثل گوشی باشد، ممکن است عملکرد ابزار موردنظر، با مشکلاتی مثل تأخیر و حتی هنگ کردن ادامه پیدا کند.
  • فرمت یا تراکم: فرمت SD حداکثر ۲ گیگابایت گنجایش دارد. فرمت SDHC ظرفیت حداکثر ۳۲ گیگابایتی دارد و در نهایت SDXC است که می‌تواند تا ۲ ترابایت هم ظرفیت داشته باشد. هاست (ابزار دارای اسلات میکرواس‌دی) همیشه از کارت SD پشتیبانی می‌کند اما محصولات قدیمی و رده‌پایین از SDHC و SDXC پشتیبانی نمی‌کنند. اسلات SDHC از SD و SDHC پشتیبانی می‌کند و اسلات SDXC از تمامی موارد.
  • کلاس سرعتی: C مخفف Class برای اشاره به سرعت کارت حافظه استفاده می‌شود. C2 و C4 و C6 و C8 و C10 پنج کلاس سرعتی است که روی کارت حافظه درج می‌شود. اگر کارت حافظه U1 یا U3 باشد، باس ارتباطی خاصی دارد و سرعت آن بسیار بالاست.
  • کلاس سرعتی با باس UHS : عبارت UHS مخفف Ulrta High Speed bus است و اگر کارت حافظه دارای چنین باسی باشد، سرعت آن بسیار بالا خواهد بود. این کارت‌ها هم به پشتیبانی هاست از سرعت باس بالاتر نیازمند هستند و در اسلات میکرو‌اس‌دی وسایل قدیمی، سرعت معمولی و نسبتاً پایینی دارند.
  • باس UHS: دو نوع باس سریع معرفی شده است. استاندارد UHS-I و استاندارد UHS-II. هر دو نسخه از نظر سرعت و پهنای باند، بهینه‌تر از باس معمولی هستند. UHS-II از نظر ظاهری هم یک ردیف پین اضافی دارد که در انتقال سریع‌تر داده موثر است.
  • سرعت به صورت ضریب: سرعت CD Rom در کمترین حالت، ۱۵۰ کیلوبایت بر ثانیه است. معمولاً سرعت واقعی کارت به صورت ضریبی از این سرعت روی بسته‌بندی درج می‌شود که البته دقیق و قطعی نیست.

تصویر زیر خلاصه‌ای از حالات ممکن باس، کلاس سرعتی و کلاس ظرفیتی است:

کلاس سرعتی، باس و ظرفیت کارت‌های میکرو‌اس‌دی مختلف

کلاس سرعتی، باس و ظرفیت کارت‌های میکرو‌اس‌دی مختلف

و توضیحات بیشتر در مورد سه فاکتور اصلی: کلاس سرعتی و باس ارتباطی

سازگاری SDXC و SDHC و SD

اسلات جدید با کارت قدیمی سازگار است اما برعکس آن خیر.

همان‌طور که اشاره شد، هر کارت حافظه‌ای را می‌توان در اسلات پیشرفته‌تر قرار داد و مشکلی به وجود نمی‌آید. اما قرار دادن کارت حجیمی از نوع SDXC در گوشی معمولی که از SDHC پشتیبانی می‌کند، ممکن نیست. به همین ترتیب کارت SDHC را نمی‌توان در اسلات محصولات چند سال پیش قرار داد. دقت کنید که ظاهر تمامی اسلات‌ها و ابعاد کارت‌ها یکسان است اما مدارات داخلی وسایل مختلف متفاوت است. تصویر زیر نمایشی از سازگاری اسلات‌ها و کارت‌های میکرواس‌دی است؛ سمت راست کارت حافظه است و سمت چپ هاست یا ابزار الکترونیکی:

سازگاری کارت میکرواس‌دی و اسلات میکرو‌اس‌دی، اسلات جدید از کارت‌های قدیمی پشتیبانی می‌کند.

سازگاری کارت میکرواس‌دی و اسلات میکرو‌اس‌دی، اسلات جدید از کارت‌های قدیمی پشتیبانی می‌کند.

باس UHS-I و UHS-II

اسلات UHS-I کارت میکرواس‌دی با باس UHS-II را پشتیبانی می‌کند اما از پین‌های اضافه استفاده نمی‌شود و لذا سرعت نقل و انتقال داده، در حد معمولی و کمتر از انتظار خواهد بود.

پین‌های اضافی در کارتی با باس ارتباطی UHS-II

پین‌های اضافی در کارتی با باس ارتباطی UHS-II

دقت کنید که سرعت حداکثری باس، بیش از سرعت کارت میکرو‌اس‌دی است و اگر وضعیت عکس باشد، باید منتظر معرفی یک استاندارد جدید باشیم. درست مثل معرفی ساتا اکسپرس و M.2 در زمانی که SSDهای رده‌اول از سرعت حداکثر ساتا ۳ یعنی ۶ گیگابیت بر ثانیه (معادل ۶۲۵ مگابایت بر ثانیه منهای بخشی که برای اینکد و تصحیح خطا لازم است) تجاوز کردند.

سرعت باس‌های مختلف در جدول زیر ذکر شده است:

مشخصات باس‌های مختلف کارت حافظه‌ی میکرواس‌دی
نام ظرفیت کارت‌ها سرعت
سرعت پایه (برای C2 تا C6) SD و SDHC و SDXC ۱۲٫۵ مگابایت بر ثانیه
سرعت بالا (برای C8 و C10) SD و SDHC و SDXC ۲۵ مگابایت بر ثانیه
UHS-I (برای U1 و U3) SDHC و SDXC

۱۲٫۵ مگابایت بر ثانیه SDR12

۲۵ مگابایت بر ثانیه SDR25

۵۰ مگابایت بر ثانیه SDR50 و DDR50

۱۰۴ مگابایت بر ثانیه SDR104

UHS-II (برای U1 و U3) SDHC و SDXC

۱۵۶ مگابایت بر ثانیه FD156

۳۱۲ مگابایت بر ثانیه HD312

همان‌طور که می‌بینید باس محصولات جدید سرعت بسیار بالاتری دارد و می‌تواند به اندازه‌ی یک هارددیسک ۳٫۵ اینچی با سرعت دورانی ۷۲۰۰ دور بر دقیقه، سریع باشد.

در جدول فوق SDR به معنی ارسال داده با بالا یا پایین رفتن سیگنال کلاک است و DDR یا دابل دیتاریت به معنی ارسال داده (بیت) در هر دو زمانی که سیگنال کلاک بالا یا پایین می‌رود. FD و HD هم مخفف فول داپلکس و هاف داپلکس است.

U1 و U3 در برابر C2 تا C10

روی کارت‌های میکرو‌اس‌دی بسیار سریع، عبارت U1 یا U3 درج می‌شود. U1 به این معنی است که سرعت نوشتن ترتیبی داده حداقل ۱۰ مگابایت بر ثانیه است. البته منظور داده‌ای مثل ویدیوهای حجیم است و نه فایل‌های کوچک که سرعت نوشتن را پایین می‌آورند. U3 هم به معنی سرعت حداقل ۳۰ مگابایت بر ثانیه‌ای است.

لوگوی سرعت‌های کلاس U کارت حافظه

لوگوی سرعت‌های کلاس U کارت حافظه

C2 و C10 به معنی سرعت نوشتن حداقل ۲ و ۱۰ مگابایت بر ثانیه‌ای هستند. بنابراین C10 برای فیلم‌برداری با رزولوشن ۱۰۸۰p و سرعت معمولی مناسب است اما برای رزولوشن ۴K مناسب نیست و به احتمال زیاد ضبط ویدیو با مشکل مواجه می‌شود.

سرعت انواع کارت حافظه و لوگوی مربوطه

سرعت انواع کارت حافظه و لوگوی مربوطه

نکات مهم در خرید کارت حافظه

حجم دو برابر یا سرعت ۱٫۵ برابر؟

اولین و مهم‌ترین نکته این است که به سازگاری وسایل موردنظر با کارت حافظه‌ای که تهیه می‌کنید، توجه کنید. کارتی با باس UHS-II گران‌‎قیمت است و استفاده از آن در دوربین‌ها و گوشی‌های قدیمی، غیرمنطقی است. گاهی به سرعت بالا نیاز نداریم و بهتر است به جای خرید حافظه‌ای با سرعت ۱٫۵ برابر (مثل U3) کارتی با کلاس سرعتی U1 و ظرفیت دو برابر تهیه کنیم.

لوگوی C6 به این معنی نیست که کارت موردنظر سریع‌تر از کارت‌های C2 است! ممکن است کیفیت محصول به قدری متفاوت باشد که سرعت کارت C2 بیش از C6 باشد.

به سیستم فایل توجه کنید. ویندوز از فرمت exFAT پشتیبانی می‌کند اما مک OS X 10.6.4 و قدیمی‌تر از exFAT که فرمت پیش‌فرض حافظه‌های مدرن است، پشتیبانی نمی‌کند. بنابراین قبل از استفاده باید کارت حافظه را فرمت کنید که کار نسبتاً ساده‌ای است. قبلاً در این رابطه مقاله‌ی دیگری تهیه شده است:

فلش‌درایو USB با ظرفیت 128 گیگابایت

چرا نمی‌توان فایل بزرگ روی فلش‌درایو USB ذخیره کرد؟ فرمت بهینه‌ی درایوها چیست؟

فلش‌درایو USB ممکن است ۱۲۸ یا ۲۵۶ گیگابایت ظرفیت داشته باشد اما نمی‌توان فایل‌های حجیم روی آن ذخیره کرد. در ادامه به علت محدودیت اندازه‌ی فایل و انتخاب فرمت بهینه برای درایوهای مختلف و از جمله فلش‌درایو می‌پردازم.

توجه به برند کارت حافظه بسیار مهم است اما نه به شکل متداول! برندی مثل SanDisk یا Toshiba کاملاً معتبر است اما گاهی محصولات تقلبی با ظاهر فریبنده و درست شبیه محصول اصل در بازار به فروش می‌رسد. ممکن است قیمت پایین باشد و سریعاً متوجه ماجرا شویم اما گاهی قیمت هم یکسان است. به همین علت قبل از خرید باید در مورد فروشگاه‌های معتبر و روش‌های شناسایی موارد تقلبی تحقیق و بررسی کنیم.

مراقب از دست رفتن اطلاعات حیاتی باشید.

هر کارت حافظه‌ای ممکن است روزی خراب شود و اطلاعات حیاتی را با خود به دیار باقی ببرد! بنابراین اگر بهترین محصولات و باکیفیت‌ترینشان را تهیه کرده‌اید هم بهتر است مراقب خرابی ناگهانی باشید. شوک الکتریکی و ضربه می‌تواند محصولات معمولی را خراب کند اما برخی مدل‌ها در برابر نوسان ولتاژ و شوک الکتریکی تاحدی مقاوم هستند. بنابراین بهتر است محصولات باکیفیت را برای کاربری مهم انتخاب کنید.

بروزرسانی سال ۲۰۱۶، استاندارد جدید SD 5.0

کنترلر جدید و پشتیبانی از حافظه‌های فلش NAND سریع‌تر

در حال حاضر تراشه‌های حافظه‌ی فلش NAND از نظر اندازه‌ی بلوک‌های داده، بزرگ‌تر شده‌اند. منظور از بلوک داده کوچک‌ترین واحدی است که طی یک عمل، پاک می‌شود. به عنوان مثال هاینکس چندی پیش حافظه‌های صفحه‌ای از نوع MLC و TLC را با صفحات داده‌ی ۶ مگابایتی و بلوک‌های ۹ مگابایتی معرفی کرده است. اینتل و مایکرون به زودی حافظه‌های MLC با بلوک‌های ۱۶ مگابایتی و حافظه‌های TLC با بلوک‌های ۲۴ مگابایتی معرفی می‌کنند که البته از نوع صفحه‌ای نیست بلکه ۳D NAND است.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد ساختار حافظه و مفهوم صفحه، ستون و … به مقاله‌ی زیر مراجعه فرمایید:

رم

آشنایی با انواع رم، رم دو کاناله، پهنای باند، کنترلر حافظه و …

پهنای باند انواع حافظه‌ی DDR3 و DDR4 و GDDR5 و ساختار حافظه، کنترلر حافظه، باس داده، آدرس و دستور و پیکربندی رم دو کاناله و دیگر مشخصات حافظه‌های DRAM در تراشه‌های دستاپی، کارت گرافیک‌ها و سیستم روی چیپ‌های گوشی و تبلت، از موضوعاتی است که در این مقاله مرور می‌کنیم. با حوصله و دقت ما را همراهی کنید.

با افزایش اندازه‌ی بلوک‌ها، عمل پاک کردن سریع‌تر انجام می‌شود چرا که در زمان مساوی، حجم بیشتری پاکسازی و آماده‌ی نوشتن داده شده است. در SD 5.0 اندازه‌ی بلوک‌های داده بسیار متنوع در نظر گرفته شده، ۳۷ حالت مختلف با اندازه‌ی بلوک ۸ مگابایت الی ۵۱۲ مگابایت قابل استفاده است. بنابراین تا چند سال آتی، از این نظر محدودیتی مطرح نمی‌شود.

تنها مشکلی که در استفاده از بلوک‌های بزرگ وجود دارد این است که کنترلر فلش NAND می‌بایست در انتخاب بلوک‌هایی که باید پاک شوند، دقت کند و موارد بهینه را انتخاب نماید تا تعداد بلوک‌هایی که پاک می‌شود، حداقل باشد. انتخاب غیربهینه به این معنی است که بلوک‌های بیشتری پاک می‌شوند و در نتیجه عمر مفید کاهش پیدا می‌کند.

معرفی کلاس‌های V6 تا V90 در کارت‌های حافظه‌ی جدید

پروتکل VSC که مخفف Video Speed Class است، یک ویژگی جالب دارد، اکنون می‌توان به صورت هم‌زمان داده‌ها را روی ۸ فایل مختلف نوشت. در ویدیوهای ۳۶۰ درجه این ویژگی بسیار مفید است چرا که چند استریم ویدیویی در آن واحد از زوایای مختلف دوربین تهیه می‌شود و قرار است تمام استریم‌ها، هم‌زمان روی کارت حافظه ذخیره شوند. در عین حال می‌توان تصاویر رزولوشن بالا هم تهیه کرد.

کلاس سرعت ویدیویی یا همان Video Speed Class، تعریف بسیار ساده‌ای دارد. سرعت نوشتن ویدیو پس از حرف V ذکر می‌شود.

بنابراین V6 به معنی سرعت ۶ مگابایت بر ثانیه است، V10 و V30 هم سرعت نوشتن ۱۰ و ۳۰ مگابایت بر ثانیه دارند. دو کلاس سریع‌تر که U3 سابق را پشت سر می‌گذارند، V60 و V90 هستند. سرعت نوشتن در این دو کلاس سرعت ویدیویی، ۶۰ و ۹۰ مگابایت بر ثانیه است. ۲ الی ۳ برابر سریع‌تر از U3.

کاربرد و علائم استاندارد برای بیان سرعت کارت‌های حافظه

سازمان استانداردسازی کارت‌های SD دو کلاس سرعت ویدیویی V60 و V90 را شایسته‌ی فیلم‌برداری ۸K و ویدیوهای ۳۶۰ درجه می‌داند. V30 و V10 برای فیلم‌برداری ۴K و ۱۰۸۰p کاربرد دارند و به نوعی جایگزین امروزی U1 و U3 به حساب می‌آیند.

کاربرد کارت‌های حافظه با سرعت‌های مختلف

کاربرد کارت‌های حافظه با سرعت‌های مختلف

با مباحثی که در خصوص حافظه‌های جدید و نیاز به کنترلر جدید طرح شد، بدیهی است که سرعت واقعی کارت‌های SD امروزی فقط در شرایطی نمایان می‌شود که هاست (گوشی، تبلت، دوربین و هر وسیله‌ای که میزبان کارت حافظه است و از آن استفاده می‌کند) هم مشخصات SD 5.0 را داشته باشد. در غیر این صورت کارت حافظه با سرعت پایین‌تری داده را ذخیره می‌کند.

تولیدکنندگان کارت حافظه برای جلوگیری از بروز ابهامات اساسی، می‌توانند نشان جدید را در کنار نشان قدیمی درج کنند. به عنوان مثال ممکن است روی یک کارت SD جدید، عبارت V30 در کنار U3 سابق درج شود و در عین حال C10 چند سال پیش هم روی آن به چشم بخورد. جدول زیر نشان‌های C2 تا C10 و U1 و U3 را توصیف می‌کند:

سرعت انواع کارت حافظه و لوگوی مربوطه

سرعت انواع کارت حافظه و لوگوی مربوط

بازگشت به دانش‌نامه
لينک کوتاه:

FacebookTwitterGoogle


تبلیغات

×